در هفتمين و هشتمين وصف از اوصاف الهى، كه خطبه با بيان آن پايان مى‌گيرد، مى‌فرمايد: «او كسى است كه در بلاها و ناكامى‌ها و مشكلات (همگان) چشم اميد به او دوخته‌اند، و در نعمت‌ها از او بيم دارند (اميد براى حل مشكل و بيم از بازستاندن نعمت‌ها بر اثر كفران» (المأمول مع النّقم، المرهوب مع النّعم). در آيات قرآن مجيد نيز، كرارا به اين مسايل اشاره شده است، در يك جا مى‌فرمايد: «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً»، به يقين با سختى آسانى است و به يقين با سختى آسانى است» [١] و در جاى ديگر مى‌فرمايد: «أَ فَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرى‌ أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا بَياتاً وَ هُمْ نائِمُونَ أَ وَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرى‌ أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا ضُحًى وَ هُمْ يَلْعَبُونَ»، آيا ساكنان آبادى‌ها از اين ايمن‌اند كه عذاب ما شبانه به سراغ آنها بيايد، در حالى كه در خواب باشند و آيا اهل آبادى‌ها از اين ايمن‌اند كه عذاب ما هنگام روز، به سراغشان بيايد در حالى كه سرگرم بازى هستند؟!». [٢] آرى مشكلات هر چند سخت و پيچيده و خطرناك باشد، باز حلّ آن، در برابر لطف خدا، ساده و آسان است و نعمت‌ها هر چند گسترده و بى‌حساب باشد، برچيدن آن در برابر اراده خدا مشكل نيست، بنابراين، نه در بلا و نقمت مى‌توان مأيوس شد و نه در آسايش و نعمت مى‌توان غافل ماند. به همين دليل مؤمنان راستين، هميشه در ميان خوف و رجا- كه عامل اصلى تربيت انسانهاست- قرار دارند.

اين دو وصف نيز جلوه ديگرى از بى‌پايان بودن ذات و صفات خداست، از آنجا كه قدرتش بى‌پايان است، حلّ هر مشكلى براى او آسان مى‌باشد و گرفتن نعمت‌ها از كفران كنندگان براى او بسيار ساده است: با يك طوفان همه چيز به هم مى‌ريزد و با يك زمين لرزه، شهرها زير و رو مى‌گردد! با يك بيمارى واگيردار و ناشناخته هزاران يا ميليونها انسان روانه بستر مى‌شوند و با يك گرما و سرماى شديد، ممكن است هزاران نفر در كام مرگ فرو روند!

[١] سوره «الم نشرح»، آيات ٥- ٦.

[٢] سوره اعراف، آيات ٩٧- ٩٨.