پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٣ - ١- وزن و حساب در عرصه محشر

بعضى چنين تصوّر مى‌كنند كه واقعا ترازوهايى همچون ترازوهايى عالم دنيا (منتهى دقيق‌تر و سنجيده‌تر) در آن روز برپا مى‌شود، به همين دليل، ناچار شده‌اند كه بگويند بر اثر تجسّم اعمال و اخلاق، اين امور معنوى وزنى به خود مى‌گيرد كه در ترازوها قابل سنجش است، ولى بى‌شك چنين نيست. سنجش و توزين هر چيز متناسب با آن است. امروز كلمه «ميزان» را در «ميزان الحرارة» و «ميزان الهواء» و مانند آن به كار مى‌بريم، در حالى كه ترازويى در كار نيست. حتّى واژه «ميزان» در امور معنوى و غير مادّى هم زياد به كار مى‌رود. حقيقت اين است كه عالم آخرت جهان ديگرى است، بسيار گسترده‌تر از جهان محدود ما، كه حتّى تصوّر ابعاد و حدود و جزئياتش براى ما زندانيان عالم دنيا مشكل است، هر چند كليّات آن را اجمالا مى‌دانيم.

به هر حال، در آن روز اعمال و نيّات و خلقيّات و ايمان ما، با ترازوهاى سنجش مخصوص، دقيقا سنجيده مى‌شود، چرا كه اجراى عدالت بدون سنجش دقيق امكان‌پذير نيست. درست است كه خدا همه اينها را قبل از سنجش مى‌داند، ولى بايد حجّت بر انسانها نيز تمام شود و اجراى عدالت را با چشم خويش ببينند.

به دنبال اين سنجش دقيق، حسابرسى آغاز مى‌شود، حسابى بسيار دقيق و سريع كه شايد به اندازه يك چشم بر هم زدن بيشتر به طول نيانجامد و در سايه اين حسابرسى‌ها، استحقاق افراد براى پاداش و كيفر، بر همه روشن مى‌شود.

بديهى است كه اگر انسان وزن و حساب زندگى مادّى خود را براى مدّت طولانى به فراموشى بسپارد و روزى ناگهان به فكر وزن و حساب بيفتد، اى بسا گرفتار خسران‌هاى وحشتناكى مى‌شود كه راه جبران بر آن بسته است. لذا انسان‌هاى هوشيار، در فواصل كوتاه به حساب و كتاب خود رسيدگى مى‌كنند.

امام عليه السّلام در جمله‌هاى بالا مى‌فرمايد: براى اين كه در روز قيامت، در برابر ميزان و