پيكر كفر وارد سازد كه پاداشش برتر از عبادت جنّ و انس باشد (همانگونه كه درباره امير مؤمنان على عليه السّلام در روز تاريخى احزاب آمده است) و يا شبى از آن را در بستر به سر برد، در حالى كه بالاترين معامله را با خدا كرده باشد (آنگونه كه در «ليلة المبيت» واقع شد).

چنين عمرى كه ساعات و لحظاتش اين قدر گرانبها است اگر دهها سال آن، در اختيار انسان قرار گيرد و كمترين بهره‌اى از آن بر ندارد، آيا حسرت‌بار و اسف‌انگيز نيست و همين است كه امام عليه السّلام در جمله‌هاى بالا به خاطر آن تأسّف مى‌خورد.

در پايان، امام عليه السّلام با يك دعاى بسيار پرمعنا و آموزنده، خطبه را پايان مى‌دهد، مى‌فرمايد: «از خداوند سبحان مى‌خواهيم كه ما و شما را از كسانى قرار دهد كه هيچ نعمتى آنان را مست و مغرور نمى‌سازد، و هيچ هدفى آنها را از اطاعت فرمان پروردگار بازنمى‌دارد، و بعد از فرا رسيدن مرگ، پشيمانى و اندوه به آنان روى نمى‌آورد» (نسأل اللّه سبحانه أن يجعلنا و إيّاكم ممّن لا تبطره‌ [١] نعمة و لا تقصّر به عن طاعة ربّه غاية، و لا تحلّ به بعد الموت ندامة و لا كابة) [٢].

امام عليه السّلام در اين سه جمله- كه در مقام دعا ذكر كرده- سه درس ديگر به همگان مى‌دهد، نخست اينكه: مراقب باشيد نعمتهاى الهى شما را مست و مغرور نكند، ديگر اينكه: مواظب باشيد، اهداف مادّى شما را از اطاعت خدا باز ندارد، سوم اينكه:

كارى كنيد كه اگر مرگتان فرا رسد، نادم و پشيمان و اندوهناك نباشيد و آمادگى كافى براى آن به دست آورده باشيد!

[١] «تبطر» از مادّه «بطر» (بر وزن نظر) در اصل به معناى شكافتن چيزى است و «بيطار» (دامپزشك) را نيز از اين جهت «بيطار» مى‌گويند كه بدن حيوان را با نيشتر براى معالجه مى‌شكافد، سپس به هر گونه طغيان و تجاوز از حدّ، در اظهار خوشحالى به هنگام روى آوردن نعمتها، اطلاق شده است و در يك تعبير مى‌توان «بطر» را به معناى مستى و غرور ناشى از نعمت، تفسير كرد.

[٢] «كابه» (بر وزن خرابه) معناى مصدرى و اسم مصدرى دارد و به معناى ناراحتى و دل شكستگى از غم و اندوه است و گاه گفته‌اند: «به ناراحتى‌هاى ناشى از اندوه كه آثارش در چهره ظاهر مى‌شود» اطلاق مى‌گردد.