پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨ - تا مىتوانيد توشه برگيريد

شرح و تفسير

تا مى‌توانيد توشه برگيريد

در ادامه بحث گذشته، امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه، اشاره به سه نكته ديگر مى‌كند كه مكمّل دستورات شش گانه پيشين است.

نخست هشدار مى‌دهد كه: «ميان شما و بهشت و دوزخ فاصله‌اى جز فرا رسيدن مرگ نيست» (و ما بين أحدكم و بين الجنّة أو النّار إلّا الموت أن ينزل به).

اشاره به اين كه اگر به شما هشدار دادم كه آماده مرگ شويد و با اعمال صالح، بر اجل خود پيشى بگيريد به خاطر اين است كه فاصله ميان شما، و بهشت و دوزخ، بسيار كوتاه است، در يك لحظه مرگ فرا مى‌رسد و خود را در ميان بهشت يا دوزخ (به تناسب اعمالتان) مى‌بينيد.

آنها كه آگاه و بيدارند كوتاهى اين فاصله را به خوبى درك مى‌كنند و به مقتضاى‌ «اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ» [١] آن را از نظر زمانى، نزديك مى‌بينند و به مقتضاى‌ «إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً» [٢] آن را از نظر مكان نيز، نزديك مشاهده مى‌كنند.

بديهى است اين سخن اشاره به قيامت صغرا است نه قيامت كبرا، توضيح اين كه، انسانها داراى دو قيامتند: ١- قيامت كبرا كه تمامى اوّلين و آخرين، در يك زمان معيّن در صحنه محشر حضور مى‌يابند و به حساب همه انسانها رسيدگى مى‌شود، نيكوكاران مشمول عنايات حقّ و برخوردار از بهشت‌برين مى‌شوند و بدكاران به كيفر اعمالشان راهى دوزخ مى‌شوند.

٢- قيامت صغرا كه با مرگ هر كس فرا مى‌رسد، رابطه او با دنيا قطع شده، پرونده اعمال بسته مى‌شود و نشانه‌هاى رحمت، يا عذاب الهى آشكار مى‌گردد و قبر، باغى از باغ‌هاى بهشت يا حفره‌اى از حفرهاى دوزخ مى‌شود.

[١] سوره قمر، آيه ١.

[٢] سوره معارج، آيه ٦.