پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٢ - خطبه در يك نگاه

البتّه اين خطبه مطابق آنچه در نهج البلاغه آمده، مشتمل بر «بيست» صفت از اوصاف شايسته و بر جسته مؤمنان مخلص است. چهار جمله‌اى كه در نقل مرحوم كراجكى در لابه‌لاى جملات اين خطبه اضافه دارد، عبارت است از: «حذر أملا» «و رتّب عملا» «يظهر دون ما يكتم» و «يكتفي بأقلّ ممّا يعلم» [١] البته در بقيّه خطبه نيز تفاوت مختصرى در تعبيرات ديده مى‌شود [٢].

به هر حال اين خطبه در عين كوتاه بودن، بسيار پرمحتوا و پر معنا است و امام عليه السّلام براى شخصى كه داراى اين صفات «بيست گانه» باشد از خداوند طلب رحمت مى‌كند و به اين ترتيب مردم را به داشتن اين صفات، ترغيب و تشويق مى‌فرمايد و در واقع فضايل مهم اخلاقى و يك دوره كامل سير و سلوك، در اين خطبه خلاصه شده است.

[١] «از آرزوها (ى دراز) بر حذر بوده و اعمال شايسته‌اى مرتّب ساخته، آنچه اظهار مى‌كند (از اعمال خير) كمتر از آن است كه مى‌پوشاند و در كمترين چيزى كه مى‌داند، قناعت مى‌كند (و به آن عمل مى‌نمايد).»

[٢]. به بحار الانوار، جلد ٦٦، صفحه ٤٠٨، مراجعه شود.