پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٣ - گله شديد از دوستان سست عنصر!

دشمنان اسلام و حكومت اسلامى واجب نيست؟ چرا نمى‌توان مردم را بر اين كار اجبار كرد و از نيروى قهرى استفاده نمود؟

پاسخ اين سؤال، با ذكر يك نكته روشن مى‌شود و آن اين كه: اصل اين كار صحيح است و حكومت اسلامى حق دارد، در اين گونه موارد از زور استفاده كند، ولى اين كار تبعات زيادى دارد كه احيانا به خلاف شرع منجر مى‌شود كه نمونه آن، همان كار «حجّاج» است، يعنى گناهكار و بى‌گناه را از دم شمشير گذراندن. به علاوه اين گونه واكنش‌هاى شديد در برابر متخلّفان، بذر بدبينى را نسبت به قوانين الهى و احكام اسلام در دلها مى‌پاشد، چرا كه همه مردم تحمّل پذيرش اين روش را ندارند و اى بسا، اين گونه فشارها سبب ارتداد و پشت كردن آنها به اسلام و قرآن شود. به همين دليل هرگز پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله از اين روش استفاده نكرد و حتّى در زمان خلفا نيز كسى جرأت نمى‌كرد، با اين طريق مردم را به ميدان جهاد بفرستد. رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و همچنين اميرمؤمنان على عليه السّلام- كه دقيقا در خط او گام برمى‌داشت- از طريق تشويق مردم، و گاه تهديد به عذاب الهى، آنها را براى ميدان جنگ بسيج مى‌كردند.

سپس امام عليه السّلام در پايان اين سخن، به آنها نفرين مى‌كند، نفرينى مناسب كارشان و توأم با استدلال، مى‌فرمايد: «خداوند صورت‌هاى شما را بر خاك مذلّت بگذارد و بهره شما را (از حيات سعادتمندانه) نابود كند! شما آن گونه كه باطل را مى‌شناسيد، نسبت به حق شناخت نداريد، و آن چنان كه در ابطال حق، كوشا هستيد، براى از ميان بردن باطل اقدام نمى‌كنيد!» أضرع‌ [١] اللّه خدودكم، و أتعس‌ [٢] جدودكم! [٣] لا

[١] «اضرع» از مادّه «ضرع» به معناى پستان در دهان گرفتن است. سپس به معناى ملايمت در چيزى اطلاق شده و به همين مناسبت در معناى «ذلّت» نيز به كار رفته است.

[٢] «اتعس» از مادّه «تعس» (بر وزن ترس) به معناى لغزش و سقوط است و «اتعاس» كه از باب افعال است به معناى هلاك كردن مى‌باشد.

[٣] «جدود» جمع «جدّ» در اصل به معناى پدر بزرگ است و به معناى روزى و موقعيّت اجتماعى و بهره نيز به كار مى‌رود و در خطبه بالا به معناى «بهره» است.