استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤ - تخريب ساختمان مسجد

ساختمان عمر مفيد خود را سپرى كرده، مصلّاى شهر ما احداث گردد. لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد.

١- آيا حكم مسجد سابق در طبقات فوقانى يا تحتانى بناى جديد هم جارى است؟ آيا مى‌توان فضاى فوقانى آن بخش از شبستان جديد كه جايگزين شبستان قديم مى‌گردد را به استفاده جديدى نظير كتابخانه، كلاس آموزش و امثال آن اختصاص داد؟

جواب: احكام مسجد درباره آنچه روى زمين سابق ساخته مى‌شود، جارى است، ولى اگر زمين‌هايى اضافه گردد، تابع صيغه وقف جديد است؛ و امّا ساختن كتابخانه و مانند آن در صورتى كه مزاحمتى با نمازگزاران نداشته باشد، اشكالى ندارد.

٢- در بناى جديد ضرورت دارد بخش كمى از شبستان قديم براى تعريض ديوارها، يا احداث ستون، يا مأذنه (گلدسته)، يا محل ايراد خطبه اختصاص داده شود. آيا اين تصرّفات جايز است؟

جواب: اين گونه تصرّفات، كه مزاحمتى با نمازگزاران ندارد، مانعى ندارد.

سؤال ٢٠٩- محلّى، طبق اسناد معتبر و مسلّم، وقف مسجدى شده است. از طرفى قسمت اعظم آثار مسجد در اثر مرور زمان از بين رفته ولى قسمتى از آثار از جمله محراب آن هنوز باقى است. با توجّه به وقف بودن محلّ براى مسجد، متولّى موقوفه قصد احداث مسجد در محلّ مسجد مخروبه سابق را دارد؛ ولى احداث مسجد و عمل به نيّت واقف با بعضى از مقرّرات ميراث فرهنگى تعارض دارد؛ در صورتِ تعارضِ نيّتِ واقف با مقرّرات ميراث فرهنگى، عمل به كدام يك مقدّم است؟ تكليف شرعى متولّى موقوفه چيست؟

جواب: تا ممكن است بايد با كمك گرفتن از اهل خبره و اطّلاع، جمع ميان بناى مسجد و حفظ آثار فرهنگى شود. و اگر ممكن نشد، اولويّت با مسجد است.

سؤال ٢١٠- مسجد محمّديّه واقع در سه راه موزه قم در طرح توسعه حرم مطهر حضرت معصومه عليها السلام قرار گرفته است. اين اداره ناچار به واگذارى و تخريب‌