استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٣ - عفو از قصاص

مى‌رود، و هر كدام احتياج به عفو مستقلّ دارند، مگر اين كه عبارت عفو شامل همه شود، و در صورت گذشتِ بعضى از اولياى دم، حبس ساقط مى‌شود.

سؤال ١١١٤- در كتب فقهى مى‌خوانيم: «اگر كسى ديگرى را بگيرد، و فرد دوّمى او را به قتل برساند، در حالى كه سوّمى آنها را ديده بانى كرده تا جنايت را انجام دهند، قاتل محكوم به قصاص، نگهدارنده محكوم به حبس ابد، و چشمان ديده بان با ميلِ سرخ شده يا نظير آن، كور مى‌گردد.» لطفاً بفرماييد:

الف) مجازاتى كه براى «نگهدارنده» و «ديده بان» بيان گرديده، چه نوع مجازاتى است؟ حدّ يا تعزير؟

جواب: اين مجازات نه حدّ است و نه تعزير، بلكه از فروع قصاص است، و به همين دليل قابل گذشت مى‌باشد.

ب) آيا مى‌توان چند سال حبس يا تبعيد را جايگزين مجازاتهاى فوق الذكر (حبس ابد و كور كردن) نمود؟ (همان‌طور كه در قانون مجازات اسلامى براى چنين جرايمى، تحت عنوان كلّى «معاونت در قتل» مجازات ٣ تا ١٥ سال حبس در نظر گرفته شده است).

جواب: در مواردى جايز است.

ج) آيا اولياى دم مى‌توانند «نگهدارنده» و «ديده بان» را عفو نمايند، تا مجازات آنها ساقط شود؟

جواب: از جوابهاى بالا معلوم شد.

سؤال ١١١٥- لطفاً درباره محكوم به قصاص كه به درخواست اولياى دم حلق آويز شده و هنوز جان نسپرده، به اين سؤالات پاسخ دهيد:

١- اگر در اين مرحله برخى از اولياى دم قاتل را عفو كنند، آيا بايد اجراى حكم را متوقّف كرد، يا متوقّف كردن آن نيازمند به رضايت همه آنهاست؟

جواب: در صورتى كه هنوز زنده است عفو مانع از حكم اعدام مى‌شود. مگر اين كه بقيّه اولياى دم فاضل ديه را به اولياى قاتل بپردازند.

٢- در صورت توقّف اجراى حكم و بهبود قاتل، اگر اوليا خواهانِ قصاص، سهم‌