استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١١ - لوث و قسامه

نوبت به قسامه بستگان مدّعى عليه مى‌رسد، يا تجديد دعوت از اولياى دم متوفّى مجاز مى‌باشد؟

جواب: در صورتى كه جمع كردن همه آنها در مجلس واحد مشكل باشد، مانعى ندارد در چند مجلس نزديك به هم جمع شوند. و از نظر ما لازم نيست قسم‌خورندگان همه از اقرباى نسبى باشند، همين اندازه كه از قوم و قبيله يا كسانى كه در آن محلّه زندگى مى‌كنند باشند كافى است.

سؤال ١٠٧٠- ثبت صورت جلسه استماع سوگند ٥٠ نفر متضمّن زمان زيادى است، و معمولًا در يك جلسه ميسّر نمى‌باشد. آيا اولياى دم مى‌توانند عدّه‌اى را براى جلسه اوّل، و بقيّه را براى جلسه يا جلسات بعد به دادگاه معرّفى نمايند؟ در چنين وضعيّتى، آيا فاصله جلسات بايد نزديك به هم (مثلًا فرداى جلسه اوّل) باشد، يا فاصله يك ماه يا بيشتر، كه اولياى دم فرصتى براى معرّفى افراد ديگر داشته باشند منعى ندارد؟

جواب: اجراى قسامه در يك جلسه كار مشكلى نيست، و ثبت آن هم كار ساده‌اى است. امّا اگر فرضاً ميسّر نشود، در دو يا چند جلسه نزديك به هم مانعى ندارد، به طورى كه مدّعى به حسب معمول توان جمع‌آورى آنها را داشته باشد.

سؤال ١٠٧١- لطفاً درباره بحث قسامه بفرماييد:

الف) آيا مرد بودن سوگندخورندگان شرط است؟ آيا در اين مورد ميان مدّعى و قوم او فرقى مى‌باشد؟

ب) در صورت عدم اشتراط مرد بودن، چنانچه در ميان مدّعيان و قوم او به تعداد كافى مرد باشد، آيا زنى كه يكى از مدّعى‌ها است مى‌تواند از جمله سوگندخورندگان به حساب آيد؟ اگر به تعداد كافى مرد وجود نداشته باشد چطور؟

ج) در صوت جواز تكرار سوگند به وسيله قسم‌خورندگان، زنان مدّعى نيز مى‌توانند قسم را تكرار نمايند؟

جواب: قسامه نمى‌تواند زن باشد، بنابراين بايد مردها (اگر به قدر كافى نباشند) سوگند را تكرار كنند.