استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٢ - فصل بيست و دوّم احكام وكالت

پس از گذشت مدّتى مشخّص گرديد كه قرارداد غير واقعى بوده، و با اخذ يك فقره فاكتور صورى به عنوان خريد الياف مزبور، از بانك وام دريافت نموده‌اند، و صادر كننده فاكتور نيز صريحاً اعلام نموده كه معامله فسخ، و در همان تاريخ مبلغ مربوطه عودت داده شده است، يعنى در حقيقت اليافى در بين نبوده است.

از جناب عالى در خواست دارد نظر خود را در اين باره اعلام فرماييد كه: آيا ضمانت چنين معامله‌اى كه سبب آن تحقّق نيافته، پابرجاست؟

جواب: اين معامله باطل بوده، و بايد وجوه مزبور به بانك بازگردد، و ضمانت اگر در مقابل اصل پول بوده، بايد به آن عمل شود. و اگر در برابر سود بوده، با عدم تحقّق معامله ضمانت معنايى ندارد، و سودى تعلّق نمى‌گيرد.

سؤال ٥٩٤- شخصى با ميوه‌فروشى در طىّ خريدوفروش ميوه و تره بار آشنا مى‌شود. بعد از مدّتى، ميوه‌فروش به آن شخص مى‌گويد: «تازه ازدواج كرده، و براى دريافت وام ازدواج ضامنى نياز دارم. و هيچ آشنايى ندارم» شخص اوّل، كه آشنايى كاملى از آن ميوه‌فروش نداشته، و صرفاً به خاطر اين كه دلش براى او سوخته، ميوه‌فروش را نزد معلّمى، كه از آن بانك حقوق مى‌گرفته و آشنايى دورى با او داشته، مى‌برد. و او را به عنوان برادر خانم خود معرّفى كرده، و آن معلّم ضامن او مى‌شود.

ميوه‌فروش وام را گرفته و متأسّفانه اقساط آن را پرداخت نمى‌كند. بدين جهت بانك اقساط را از حقوق ضامن برداشته است. اكنون ضامن، از شخصى كه ميوه‌فروش را معرّفى كرده اقساط مذكور را مطالبه مى‌كند. لطفاً در اين مورد به دو سؤال زير پاسخ دهيد:

١- آيا شخص معرّف در قبال اقساطى كه آن جوان پرداخت نكرده، و بانك از حقوق آن معلّم برداشته، ضامن است؟

جواب: شخص معرّف ضامن است.

٢- با توجّه به اين كه آقاى معلّم از ميوه‌فروش مدارك كافى براى اين كه از طريق قانون حقّ خود را بگيرد دارد، آيا سزاوار است به شخص معرّف، كه فقط از روى خامى و بى‌تجربگى اين كار را كرده، فشار بياورد و پول خود را طلب كند؟