استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٤ - فصل نوزدهم احكام اجاره

سال پس از انقضاى مدّت، اجاره تجديد گشته است. سه سال پيش صاحب ملك فوت كرد. و صاحب فعلى ملك سه نفر مى‌باشند، و ١٣ آن حقّ خود مرحومه مى‌باشد.

بعد از فوت مرحومه، وصىّ و ورثه ايشان اجاره مغازه را تجديد كرده‌اند. ولى در حال حاضر، ورثه در خواست تخليه مغازه را دارند. مستأجر مى‌گويد: «من مغازه را خالى مى‌كنم، ولى ممكن است به فرزندانم حقّى تعلّق بگيرد، كه اگر به مالك ببخشم مسئول باشم». لطفاً به دو سؤال زير پاسخ فرماييد:

الف) آيا اين ادّعا صحّت دارد؟

جواب: در صورتى كه مستأجر سرقفلى نپرداخته حقّى ندارد، و پس از پايان مدّت اجاره بايد ملك را تخليه كند. ولى بهتر آن است كه نسبت به چيزى كه در عرف حق كسب و پيشه شمرده مى‌شود با يكديگر مصالحه كنند.

ب) در صورتى كه ايشان حقّى داشته باشند و از آن بگذرند، آيا فرزندانش مى‌توانند ادّعايى كنند؟

جواب: اگر حقّى داشته باشد و گذشت كند، فرزندان او نمى‌توانند ادّعايى كنند.

سؤال ٥٥٥- در خصوص موادّ ١٧٤ و ١٨١ قانون دريايى جمهورى اسلامى ايران سؤالاتى مطرح است، لطفاً پاسخ بفرماييد. در مادّه ١٧٤ مى‌خوانيم: «به هر نوع كمك و نجات كه داراى نتيجه مفيدى باشد، اجرت عادلانه تعلّق خواهد گرفت، ولى اگر عمل كمك يا نجات نتيجه مفيدى نداشته باشد، هيچ گونه اجرتى به آن تعلّق نخواهد گرفت، و در هيچ مورد مبلغ پرداختى بيش از ارزش نجات يافته نخواهد بود.»

و در مادّه ١٨١ آمده است: «اشخاصى كه جان آنها نجات يافته، ملزم به پرداخت هيچ گونه اجرتى نخواهند بود. نجات‌دهندگانى كه در عمليّات كمك يا نجات مربوط به يك حادثه، خدماتى براى نجات اشخاص انجام داده‌اند، مستحقّ دريافت سهم متناسبى از اجرت پرداختى به نجات‌دهندگان كشتى و بار و ساير متعلّقات آن هستند.»