استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٨ - ضمان جريره

واقعه، آيا عمل جانى قتل عمد محسوب مى‌شود؟

جواب: در فرض سؤال، كه نه قصد قتل عمد محرز است، و نه اغلبيّت سبب، جانى بايد ديه بپردازد.

ضمان جريره‌

سؤال ١١٧٠- با توجّه به آنچه كه در تبصره مادّه ٣٠٧ قانون مجازات اسلامى آمده، «كسى كه با عقد ضمان جريره، ديه جنايت ديگرى را به عهده گرفته، نيز عاقله محسوب مى‌شود.» آيا ضمان جريره مطلقاً عاقله محسوب مى‌شود، يا در رديف عاقله است؟

جواب: ضامن جريره در صورتى بايد ديه را بپردازد كه هيچ وارثى نداشته باشد. بنابراين بعد از عاقله است؛ نه در رديف عاقله.

سؤال ١١٧١- ضامن جريره در كدام يك از طبقات ارث قرار مى‌گيرد؟

جواب: ضامن جريره در رديف متأخّر از طبقات سه‌گانه ارث است.

سؤال ١١٧٢- با توجّه به نظر برخى از حقوقدانان در مورد شخصى بودن جرايم و جنايتها، و با عنايت به وضع كنونى جوامع، يعنى عدم تمايل اقارب نسبى به پرداخت ديه خطاى محض، بحث عاقله و ضمان جريره سالبه به انتفاء موضوع است.

آيا صورتهاى ديگرى از ضمان جريره، با توجّه به نيازهاى كنونى جامعه قابل تصوّر است؟

جواب: بيمه حوادث بى‌شباهت به نوعى ضمان جريره نيست؛ بنابراين نمى‌توان گفت كه در دنياى امروز ضمان جريره وجود ندارد؛ ولى بيمه‌گر ارث نمى‌برد. چون در مقابل ضمان جريره، عوضى مى‌گيرد.

سؤال ١١٧٣- طبق آنچه در متون فقهى آمده ضامن جريره در صورتى ارث مى‌برد، كه مضمون وارث نسبى و آزادكننده نداشته باشد. با عنايت به مطلب فوق، اگر ضامن جريره ديه خطايى مضمون خود را پرداخت كند، و بعد از آن وارث نسبى لاحق شود، كدام يك ارث مى‌برند؟