استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٥ - موجبات ضمان

سؤال ١١٣٩- راننده تريلى قبل از حركت ماشين از نقص موجود در ترمز با خبر مى‌شود، و على‌رغم تذكّر شاگرد مسامحه كرده، و براى تعمير آن اقدام ننموده، و سفر را شروع مى‌نمايد. ترمز ماشين در يك سراشيبى از كار مى‌افتد. راننده براى جلوگيرى از سقوط در درّه، ماشين را به كوه مى‌زند و زنده مى‌ماند؛ ولى شاگرد از ترس تصادم با كوه، خود را بيرون مى‌اندازد و زير چرخ ماشين كشته مى‌شود. آيا مى‌توان ديه را از راننده گرفت؟

جواب: اگر چه راننده كار بدى كرده، ولى در فرض سؤال مسئول ديه نيست؛ زيرا در اينجا مباشر اقوى است.

سؤال ١١٤٠- راننده‌اى با كسى تصادف كرده است، كاردان فنّى اعلام نموده كه ٨٠% او و ٢٠% طرف مقابل مقصّر است، و آن شخص به ٨٠% ديه محكوم مى‌شود. حال اگر كاردان فنّى اعلام نمايد كه آن شخص ٨٠% مقصّر بوده، و ٢٠% هم لغزندگى جادّه (بر اثر بارندگى) باعث تصادف شده، آيا در اين صورت هم آن شخص به ٨٠% ديه محكوم مى‌شود، يا بايد تمام ديه را بپردازد؟

جواب: آن شخص بايد تمام ديه را بپردازد.

سؤال ١١٤١- شخصى در حياط منزل خود چاه فاضلاب حفر مى‌كرده، كه متأسّفانه بر اثر راه پيدا كردن فاضلاب مستراح به چاه جديد الإحداث، دچار خفگى مى‌شود.

همسايگان با اطّلاع از موضوع در محلّ ازدحام نموده، و رهگذرى به قصد نجات آن شخص به داخل چاه مى‌رود كه او هم دچار خفگى شده، و فوت مى‌نمايد. بر فرض كه شخص اخير، به تقاضاى صاحب چاه، يا به تقاضاى شخصى كه در درون چاه گرفتار بوده، داخل چاه شده باشد، يا بدون تقاضا و استمداد كسى و صرفاً به قصد احسان و نجات جان مسلمانى اقدام به اين عمل نموده و فوت كرده باشد، چه كسى مسئول پرداخت ديه او است؟

جواب: كسى مسئول ديه او نيست؛ مگر اين كه اين كار به پيشنهاد صاحب خانه صورت گرفته باشد، و شخص رهگذر به كلّى از جريان چاه بى‌خبر باشد، و صاحب خانه به او اطّلاع نداده باشد.