استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٦ - سؤالات متفرّقه بيع

آيا فروشنده ضامن تمام هزينه كشت و بذر مى‌باشد، يا فقط به همان مقدار بذر، يا قيمت آن بدهكار است؟ در صورت اخير، قيمت روز معامله، يا قيمت فعلى را بايد بپردازد؟

جواب: اوّلًا اگر معامله به صورت شخصى انجام شده باطل است، و بايد پول آن را بپردازد. و اگر فاصله زمانى و تورّم زياد بوده، به قيمت روز بايد بپردازد. و اگر معامله به صورت كلّى انجام شده، يعنى فلان مقدار تخم شبدر را فروخته، بايد تخم شبدر را تحويل دهد. ثانياً هرگونه خسارتى را كه از اين ناحيه متوجّه كشاورز شده بايد جبران كند، و يا با هم مصالحه كنند.

سؤال ٥٤٣- شخصى خانه‌اش را به قيمت معيّن مى‌فروشد، سپس بايع و مشترى با تراضى معامله را فسخ مى‌كنند. ولى در ضمن فسخ شرط مى‌نمايند كه اگر ثمن معامله، كه بايد طىّ چكى از بانك وصول گردد، وصول نشود معامله اوّليّه بقوّت خود است.

١- آيا فسخ با شرط مذكور، صحيح است؟

٢- در صورت صحّت، اگر چك وصول نشود، آيا فسخ بى‌اثر بوده، و عقد اوّل به حال سابق برمى‌گردد؟ يا فسخ صحيح، ولى شرط باطل است؟

٣- در صورت بطلان شرط و عدم وصول چك، بايع بايد ثمن را مسترد نمايد، يا اين كه مشترى بايد از طريق چك طبق قانون اقدام نمايد؟

جواب ١ تا ٣: فسخ مشروط به شرط فوق مانعى ندارد، و اگر شرط حاصل نشد صاحب جنس مى‌تواند جنس خود را پس بگيرد.

سؤال ٥٤٤- آيا مى‌توان تمليك مورد معامله (مبيع) را به مدّت زمانى (مثلًا دو ماه يا بيشتر) پس از زمان عقد موكول نمود، يا به محض انعقاد عقد تمليك مورد معامله نيز صورت مى‌گيرد؟

جواب: تمليك را نمى‌شود موكول به بعد كرد؛ ولى تحويل را مى‌توان مدّتى بعد (مثلًا دو يا چند ماه بعد) انجام داد.

سؤال ٥٤٥- اين جانب مقدارى خرما به شرط تحويل در دفتر شركت فروخته‌ام.