شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٤٤ - خستگى و سختى براى خداوند محال است

خستگى و سختى براى خداوند محال است

بنابراين اگر قرار شد قواى جسمانى در كار نباشند ديگر همه چيز آسان است و خداوند عالم كه چيزى را ايجاد مى‌كند مانند تصور كردن اشياء است براى نفس مجرد انسان. نظام هستى در برابر خداوند خلاق متعال، همچون ادراكات و صورتهاى ذهنى ما است در برابر ذهن خلاّق ما كه تاروپودشان به توجّه ذهن ما وابسته است، و با توجّه ذهن ما موجود و با سلب توجه نابود مى‌شوند. اين خلاقيت از بركات ذهن و نفس مجرّد از مادۀ ما انسانهاست.

در مورد كارهاى خداوند قواى جسمى بكار برده نمى‌شود كه بگوئيم يك كار برايش آسان است و يك كار مشكل بلكه همه كارها براى خداى قادر متعال آسان است. پروردگار عالم اين دستگاه هستى را نگه مى‌دارد و خسته نمى‌شود وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما[١]، (حفظ آسمانها و زمين خداوند را خسته نمى‌كند). اما ما كه داراى قواى جسمانى هستيم يك‌وقت مى‌خواهيم چيزى مثل كاغذ را كه خيلى سبك است با دستمان نگه داريم، اين آسان است، اما اگر بخواهيم به مدت يكساعت آن را نگه داريم كم‌كم خسته مى‌شويم. براى اين كه اين حفظ و نگهدارى، حفظ جسمانى است. اما اگر چنانچه هزار ساعت هم به ياد كاغذ باشيم و آن را تصور كنيم صورت كاغذ در ذهنمان است و خسته هم نمى‌شويم و تا وقتى التفات و توجه ما

[١]- بقره، ٢٥٥.