شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٨٧ - فرق نبى و رسول

است قرآن مى‌فرمايد: رُسُلاً مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ‌[١]، (خداوند مبعوث كرد پيامبران را درحالى‌كه پيامبرانى بشارت‌دهنده و بيم دهنده بودند). رسل جمع رسول است. مشهور مفسّرين معمولا مى‌گويند رسول اخص از نبى است رسول آن نبيّى است كه علاوه بر نبوّت رسالت هم دارد و بقول ما قاصدى مى‌كند يعنى به او پيغام داده شده است كه به مردم ابلاغ كند و ممكن است يك پيامبرى نبى باشد يعنى خبر به او رسيده ولى به او رسالت داده نشده است و به اصطلاح اهل منطق، نسبت بين نبى و رسول از جهت مفهوم، عموم و خصوص مطلق است. يعنى نبى اعمّ از رسول است از جهت مفهوم.

مانند مفهوم حيوان و انسان به‌طورى‌كه هر رسول نبى هست ولى هر نبى‌اى رسول نيست مفهوم نبى اعم است يعنى نبى ممكن است رسول هم باشد و ممكن است نباشد. خلاصه نزد علماى تفسير معروف شده رسول كسى است كه مبعوث شده و مأمور به تبليغ هم شده باشد و نبى آن كسى است كه مبعوث شده باشد چه مأمور به تبليغ هم شده باشد يا خير.

ولى در تفسير الميزان مرحوم علامه طباطبايى نظرشان اين است كه رسالت يك سمت اضافه بر نبوّت است. مى‌فرمايد همه پيامبران نبى بودند بدين‌معنى كه خبرهاى غيبى را از خدا گرفتند و به مردم در هر محدوده‌اى نبوت داشتند ابلاغ مى‌كردند چه نبىّ را به معنى مفعول

[١]- نساء، ١٦٥