شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٤٠ - هدفدارى عالم و نظام خلقت

چيست‌؟ «الجود افادة ما ينبغى لا لعوض»[١] (جود افاضه و اعطاء يك چيز باارزش و سزاوار است نه براى عوض گرفتن چيز ديگرى) مثلا چاقوى تيزى دست شما است بچه كوچك اشاره مى‌كند كه شما آن را به او بدهيد اگر شما اين كار را بكنيد جود و هبه نيست بلكه «لا ينبغى» است يعنى سزاوار نمى‌باشد و يا غذائى مسموم است و يا غذائى كه براى بچه خوب نيست و بچه اصرار مى‌كند كه آن را به من بدهيد در اينجا اگر شما غذا را به او بدهيد، كار عاقلانه و جود و هبه نيست اما هنگامى كه موقع رفتن به مدرسه براى او دفتر و قلم بگيريد اين مى‌شود هبه پس هبه و جود افاضه كردن چيزى است كه ارزش داشته باشد و قابل بخشش باشد.

آن‌وقت علاوه بر اين نه عوض بخواهى و نه غرض و مقصودى داشته باشى زيرا اگر چيزى را بدهيم كه عوض آن را بگيريم هبه و جود نيست، تجارت و دادوستد است و يا مى‌دهيم به غرض و هدف اين كه از ما تعريف كنند يا ما را به جود و سخا بشناسند اينها هبه نيست، حتى اگر واهب كه هبه مى‌كند هدفش اين است كه نقص و كمبود خود را جبران كند اين‌هم بخشش واقعى و شايسته نمى‌باشد.

هدفدارى عالم و نظام خلقت

اينكه در دعا مى‌گوئيم خداوند وهّاب است يعنى ذات مقدس

[١]- اشارات و تنبيهات ج ٣، نمط ٦، ص ١٤٥.