شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٤١ - هدفدارى عالم و نظام خلقت

پروردگار كه غنى على الاطلاق است، نمى‌شود در آنجا فقر و ندارى فرض كنيم آن‌وقت بواسطۀ آفرينش موجودات بخواهد آن فقر و كمبود خودش را رفع كند، اين تصور دربارۀ ذات غنى بالذّات واجب الوجود، صحيح نيست بنابراين در خلقت جهان هستى نمى‌شود چنين هدفى در ميان باشد. اين است كه در بحثهاى فلسفى مى‌گويند: «غايت خلقت نفس ذات باريتعالى است» كه ذاتش واجب الوجود و مبدأ فيض است و اگر عالم را خلق فرموده نه بخاطر اينكه نقصى داشته تا از اين طريق آن را برطرف كند و به كمال برسد و آنجائى‌كه مى‌گويند هدف و غايت خلقت و نظام ذات باريتعالى است، براى جواب از اين اشكال است كه كسى توهّم نكند خداوند كه عالم را خلق فرموده براى رسيدن به كمال و رفع نقص از خودش بوده است. روى اين حساب منافاتى ندارد كه هدف از عالم دنيا، جهان آخرت و معاد باشد و در بعضى احاديث قدسيّه خداوند تبارك و تعالى به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مى‌فرمايد: «خلقت الخلق لاجلك»، (اى پيامبر خلق را براى تو آفريدم). «و خلقتك لاجلى». (و تو را هم بخاطر خودم خلق نمودم). يعنى هدف از آفرينش آسمانها و زمين، پيامبر بزرگوار اسلام است و هدف از خلقت آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ذات حق تعالى است.

متن دعا: «اللّهمّ انّى أسئلك قليلا من كثير مع حاجة بى اليه عظيمة و غناك عنه قديم و هو عندى كثير و هو عليك سهل يسير».

ترجمه: خدايا از تو درخواست مى‌كنم كمى را از آن زيادى كه تو دارى با توجه به اينكه به چيزى كه نزد تو است نياز بزرگى دارم و تو