شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٢٠ - وحدت حقيقى عالم

را دارد؛ وحدت ساعت يا مثلا كارخانه، وحدت مكانيكى و يا صناعى است ولى وحدت عالم حقيقى است.

وحدت حقيقى عالم

در نظام هستى موجودات جداى از يكديگر هستند ولى نسبت به‌هم، همه يك موضع خاصى دارند و يك دستگاه را تشكيل مى‌دهند.

اگر فرضا انسان را بخواهيم بررسى كنيم داراى سلولهاى حياتى مختلفى است و در هر قطره‌اى از خون او ميليونها سلول زنده نهفته است ولى در عين حال با اينكه آنها هركدام واحد هستند ولى مجموعا انسان واحدى را تشكيل مى‌دهند كه اين وحدت حقيقى است، عالم يك چنين وحدتى دارد كه عرفا مى‌گويند «عالم انسان كبير است» كما اينكه «انسان عالم صغير است». شعرى را به امير المؤمنين امام على عليه السّلام نسبت مى‌دهند كه مى‌فرمايد:

ا تزعم انّك جرم صغير و فيك انطوى العالم الأكبر تو گمان مى‌كنى يك جسم كوچكى هستى و حال آنكه در وجود تو عالم اكبر پيچيده شده است. انسان جهان صغير است. درهر صورت وحدت عالم از قبيل وحدت حقيقى است و جهان هستى وحدتى بالاتر از وحدت مكانيكى دارد و وحدت آن ارگانيكى است.

عالم واحد است و يك نظام كلى بر آن حاكم است و اين تزاحم‌هائى كه مى‌بينيم وقتى واقعا تزاحم حساب مى‌شوند كه دو