شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٦ - مجازات و درس عبرت

صحيح ارشاد نكنى و راه درست را به ما نشان ندهى و در آن راه ما را محكم و استوار قرار ندهى، به تدريج در ضلالت و گمراهى خواهيم رفت. بنابراين هدايت و ارشاد نيز در اثر انعام و احسان تو است و حتى در حمد و ثنا هم هرچه درست گفتيم، تو هستى كه تسديد و ارشاد به صواب مى‌كنى و به ما مى‌فهمانى چطور تو را سپاس گوييم.

مجازات و درس عبرت

متن دعا: «و ايقنت أنّك ارحم الرّاحمين فى موضع العفو و الرّحمة و أشدّ المعاقبين فى موضع النّكال و النقمة و اعظم المتجبّرين في موضع الكبرياء و العظمة».

ترجمه: و يقين دارم در جاى عفو و رحمت تو مهربانترين مهربانانى. و شديدترين عقوبت كنندگانى هنگام عذاب و انتقام و بزرگترين جبارانى در جاى بزرگ منشى و بزرگوارى.

نقمت اسم مصدر يعنى حاصل و نتيجۀ مصدر است از مادّۀ انتقام، و انتقام يعنى مكافات و جزا دادن به كسى، و وقتى از شخصى انتقام گرفتند اثر و نتيجۀ آن، نقمت مى‌شود.

مفردات راغب: «نكال» عذاب و مجازات همراه با عبرت است»[١] در فارسى گوشمالى مى‌گوئيم. كسى كارى را مرتكب شده مى‌خواهيم او را تنبيه كنيم كه چشمش به خط حساب بيفتد و عبرت

[١]- المفردات في الفاظ القرآن، راغب اصفهانى.