شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٠٧ - توحيد در عبادت
توحيد در عبادت
يعنى تنها ذات واجب الوجود است كه سزاوار پرستش و عبادت مىباشد و چيز ديگرى در عالم لايق بندگى و عبادت نيست.
در مقابل، شرك در عبادت مىباشد كه ممكن است كسانى خدا را يگانه بدانند ولى در مقام عبادت، غير او را هم شايسته پرستش بدانند. بتپرستان از اين قبيل بودند كه حتى گاهى خدا را از خرما درست مىكردند و وقتى كه پول نداشتند چيزى براى خوردن بخرند و ضرورت پيش مىآمد آن را مىخوردند! معبود را ميل مىكردند! پس شرك بتپرستان در عبادت بوده است كه آنهم از شرك در ربوبيت ناشى مىشده است.
آيات قرآن هم شرح حالشان را نقل مىكند از جمله مىفرمايد:
وَ اَلَّذِينَ اِتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلاّ لِيُقَرِّبُونا إِلَى اَللّهِ زُلْفى[١]، (كسانىكه غير خدا را براى خود اولياء انتخاب كردند حرفشان اين بود كه ما اينها را عبادت نمىكنيم مگر براى اينكه ما را به خداوند نزديك كنند). اينها در واقع بين خود و خدا يك روحهايى را واسطه مىگرفتند و مىگفتند اگر آن ارواح متجسّد شوند و به صورت جسم درآيند به صورت اين بتهايى خواهند بود كه در خارج آنها را به عنوان معبود قرار دادهايم و به آن شكل، صنم مىگفتند و او را عبادت مىكردند كه در حقيقت آن روح موردنظر را كه اين صنم نمايه
[١]- زمر، ٣.