شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢١ - عصمت يوسف عليه السّلام

اگر معصوم قدرت معصيت نداشته باشد سزاوار مدح و ثواب بر ترك معصيت نيست زيرا امر غيراختيارى ارزشى ندارد و بعد مى‌فرمايد عصمت از الطاف خداوند است كه بنده را از معصيت دور و به طاعت نزديك مى‌كند و اسباب آن چهار چيز است.

[١] - براى نفس و بدن معصوم خاصيتى است كه اقتضاى ملكه‌اى را مى‌كند كه مانع او از فسق و فجور است.

٢ - معصوم به عيوب معاصى و خوبى و مناقب طاعات آگاهى دارد.

٣ - با وحى پى‌درپى از جانب خدا و الهامات خداوندى اين آگاهى در او تقويت مى‌شود.

٤ - خداوند شخص معصوم را بر ترك اولى مؤاخذه مى‌كند بطورى‌كه مى‌داند خداوند كار را بر او سخت مى‌گيرد و وى را به حال خود رها نمى‌كند. «فاذا اجتمعت هذه الامور كان الانسان معصوما» و وقتى اين امور چهارگانه اجتماع كردند انسان معصوم خواهد بود.١

عصمت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و امير المؤمنين عليه السّلام

نهج البلاغه: «و ما وجد لى كذبة فى قول و لا خطلة فى فعل و لقد قرن اللّه به صلّى اللّه عليه و آله و سلّم من لدن ان كان فطيما اعظم ملك من ملائكته يسلك به طريق المكارم و محاسن اخلاق العالم ليله و نهاره و لقد كنت اتّبعه اتّباع الفصيل اثر امّه يرفع لى فى كلّ يوم من اخلاقه علما و

[١]- شرح التّجريد، ص ٢٨٧، المقصد الخامس: فى وجوب عصمة الامام.