شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٧٥ - اهميت دعا

نيايش به درگاه حق و اظهار فقر و مسكنت است و بسيارى از عنايات و توجّهات حق تعالى به واسطۀ دعاى بندگان مى‌باشد كه يكى از عوامل مهم و اسباب عالم هستى براى نزول خيرات و بركات، اظهار خضوع و بندگى و دعاى حقيقى است.

احتمال دوم: «كم» در دعائكم مفعول باشد و دعا اضافه به مفعول شده باشد كه مربوط مى‌شود به دعوت خداوند. در اين صورت معناى آيۀ شريفه اين مى‌شود: اگر پروردگارم شما را نخواند (دعوت نكند) در اين صورت هيچ اعتنائى به شما ندارد با توجه به اين كه، فَقَدْ كَذَّبْتُمْ‌، (خدا و پيامبرانش را تكذيب كرديد.) يعنى تنها اين توجه و لطف خداست كه شما را نجات مى‌دهد و اگر باز هم خداوند بعد از تكذيب، شما را مى‌خواند و به سوى خود دعوت مى‌كند، فقط به منظور اتمام حجت بر شما است و يا براى اين است كه با اين لطف و دعوت پروردگار، شايد از تكذيب و سرپيچى دست برداريد.[١]

در تفسير على بن ابراهيم قمى (ره) ابو الجارود در ذيل آيه شريفه از امام باقر عليه السّلام روايت مى‌كند حضرت در معناى آيۀ قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزاماً، مى‌فرمودند: يعنى، پروردگار من با شما چه كند و چگونه به شما اعتنا كند با اين كه او را تكذيب كرديد و اين تكذيب به زودى گريبانتان را خواهد گرفت.

[١]- الميزان ذيل آيه ٧٧ سورۀ فرقان.