شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٠١ - شأن نزول آيه قضاوت
(قسم به پروردگار تو، آنان مؤمن نخواهند بود مگر اين كه در اختلافات خود، تو را داور قرار دهند و پس از داورى تو، در دل خود احساس ناراحتى و سنگينى نكنند و كاملا تسليم حكم باشند).
شأن نزول آيه قضاوت
در شأن نزول اين آيه شريفه گفته شده يك مسلمان (منافق) و يك نفر يهودى در زمان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در مسئلهاى نزاع داشتند و حق با يهودى بود و مىدانسته حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به ناحق حكم نمىكند و به پيغمبر اطمينان داشته است و مىگفته برويم پيش حضرت ولى مسلمان منافق چون اين موضوع را مىدانسته كه پيامبر عادلانه حكم مىكند، مىگفته نه پيش حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نمىرويم و نظرش اين بود كه بروند پيش كعب بن اشرف چون مىدانسته رشوه مىگيرد و به نفع او حكم مىكند.[١]
بعضى در شأن نزول آيه فرمودهاند: زبير پسر عمه پيامبر با مردى از انصار در مورد استفاده از جوى آبى اختلاف داشتند و پيش پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رفتند حضرت به زبير فرمود اول تو آب بگير بعد بفرست براى انصارى آن رجل انصارى ناراحت شد و پيامبر را متهم كرد چون پسر عمّهات بود چنين قضاوت كردى و گويند آن مرد انصارى حاطب بن ابى بلتعه بود كه وقتى از محضر رسول خدا خارج
[١]- مجمع البيان ج ٣، ٦٦.