شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٦٩ - لطف خدا در دعا
در مورد سحر و جادو كه يهودىها براى جدائى زن و شوهر به كار مىبردند قرآن مىفرمايد: فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما ما يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ اَلْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاّ بِإِذْنِ اَللّهِ[١]، (آنها از آن دو فرشته، مطالب سحرآميز را مىآموزند كه بين زن و شوهرش جدائى بيندازند ولى هيچگاه بدون اراده خدا نمىتوانند به انسان زيان برسانند).
بنابراين گاهى اذن در تكوينيّات به كار مىرود و از آنجايى كه نظام عالم نظام سببى و مسببى است و هر اثرى از مؤثّرى حاصل مىشود، ترتّب آثار و تأثير اسباب در نظام هستى وابسته به مشيت و تنفيذ اراده پروردگار است.
لطف خدا در دعا
تاكنون اذن تشريعى و تكوينى بيان شد و دانستيم كه اذن به معنى اجازه و اعلان نبود مانع براى فعل يا ترك آن است و روشن شد كه اباحۀ به معنى اخص در مواردى به كار مىرود كه فعل و ترك آن مساوى است، و يكى از احكام پنجگانه به حساب آمده است حالا بعد از روشن شدن معنى اذن و اباحه نتيجه مىگيريم كلمۀ «اذنت لى» در اين قسمت از دعا «اللّهمّ اذنت لى فى دعائك و مسئلتك» به معنى اجازۀ دعا و مسئلت است كه به خداوند عرض مىكنيم خدايا اگر من
[١]- آل عمران، ١٤٥.