شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ١٢٤ - نسبى بودن شرّ

اين جملۀ اخير كنايه است از اين كه خداوند در عالم تصرف دارد و پيوسته جود و كرمش بر بندگان سارى و جارى است.

عقيده‌اى بود در ميان اهل كتاب، كه از طرف يهوديها ابراز مى‌شد براى اينكه نسخ دين حضرت موسى عليه السّلام را قبول نكنند و نمى‌خواستند دين اسلام را بپذيرند، مى‌گفتند نسخ اديان (پايان يافتن مدت دين‌ها) محال است و قائل شدند - نعوذ باللّه - خداوند در عالم، تصرّف ندارد.

قرآن مى‌فرمايد: قالَتِ اَلْيَهُودُ يَدُ اَللّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَ لُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ‌[١]، (يهود گفتند دست خدا بسته است؛ دستهاى آنها بسته باد و به خاطر اين سخن از رحمت الهى دور شوند بلكه هر دو دست قدرت الهى گشوده و گسترده است و هرگونه بخواهد مى‌بخشد) آيه كنايه از تصرف خداوند در عالم است و اينكه بسط يد و قدرتش بر كل نظام هستى گسترده است و هر طور بخواهد در عالم تصرف مى‌كند.

آيه ديگر در سوره الرّحمن مى‌فرمايد: يَسْئَلُهُ مَنْ فِي اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ‌[٢]، (هرچه در آسمان‌ها و زمين است دست نياز به سوى خدا دارند و از او خواسته‌هاى خود را مسئلت مى‌كنند و خداوند هر روز در شأن و كارى است).

غرض اين كه خداوند هر لحظه و هر ساعت و هر روز دائما در

[١]- مائده، ٦٤.

[٢]- الرّحمن، ٢٩.