شرح و تفسیر دعای افتتاح - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٣ - حمد را از خدا بياموزيم

حمد را از خدا بياموزيم

براى مصونيت از انحراف در وصف و ثناى الهى، حقيقت حمد و حمد صحيح را بايد از خدا گرفت و به كمك آن خدا را تسبيح گفت همانطور كه ملائكه او را تسبيح مى‌كنند.

قرآن مى‌فرمايد: وَ تَرَى اَلْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ اَلْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ‌[١]، (در آن روز (قيامت) فرشتگان را مى‌بينى كه برگرد عرش خدا حلقه زده‌اند و با ستايش (حمد) پروردگارشان را تسبيح مى‌گويند.)

امير المؤمنين على عليه السّلام در مورد مدح و ثناى پروردگار مى‌فرمايد:

«الحمد للّه الّذي لا يبلغ مدحته القائلون...»[٢]، (گويندگان نمى‌توانند به سرحدّ آن مدحى كه شايسته اوست برسند.)

مدح و سپاس بشر هر اندازه كامل باشد حتّى در حد پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نمى‌تواند به سر حد مدحى برسد كه لايق ذات خداوندى است و طبيعى است كه بشر مخلوق است و نمى‌تواند محيط به خالق باشد و هركسى به اندازه ظرفيت وجودى و فهم و درك خودش به خدا و صفات او علم دارد و به همان اندازه مى‌تواند او را حمد و ستايش كند.

قرآن در جاهاى متعدد به اين حقيقت تصريح دارد مى‌فرمايد:

[١]- زمر، ٧٥.

[٢]- نهج البلاغه، خطبۀ ١.