آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٤ - آيات قرآن مجيد

خوب كنند باز پرهيزكار شوند بگروند و باز پرهيزكار شوند و احسان كنند و خدا دوست دارد محسنان را، ٩٣- المائده».

و بمراتب كفر برابر آنها اشاره دارد فرموده او جلّ و عزّ «راستى آنها كه گرويدند وانگه كافر شدند، سپس گرويدند و باز كافر شدند، سپس بكفر خود فزودند نباشد خدا كه آنها را آمرزد و نه اينكه براه درست برد، ١٣٧- النساء» گويم: تحقيق آن در كتاب ايمان و كفر آيد.

رازى گفته: اگر گويند: چرا شرط بى‌گناهى در تناول خوراك را ايمان و تقوى آورده با اينكه معلوم است بى‌ايمان و بى‌تقوى هم كه چيز مباح خورد گناهى ندارد در اين كار، آرى در بى‌ايمانى و ترك تقوى گناه دارد، گوئيم اينجا مقصود شرط كردن نيست بلكه بيان اينست كه آن مردمى كه اين آيه را در باره آنها نازل شده چنين وصفى داشتند و منظور ستايش آنها است.

طبرسى و سيد مرتضى- قد- در برخى مسائل خود گفته: مفسران بتوضيح وجه تكرارى پرداختند كه در اين آيه است و آن را مشكلى بحساب آوردند و مشكلتر از تكرار در آن اينست كه بيگناهى مؤمنان خوشكردار را در خوردن خوراكيها مشروط كرده بتقوى و ايمان و عمل صالح با اينكه اينها شرط بى‌گناهى در خوراك مباحات نيستند، زيرا كار مباح از كافر هم كه باشد گناهى ندارد.

گفته: براى حل اين اشكال دو راه است يكم بمشروطى كه تصريح بدان شده چيز ديگر پيوست شود تا اثر شرط ظاهر گردد و تقرير آيه شود كه بر آنان كه گرويدند و كار خوب كردند گناهى نيست در آنچه خوردند و در جز آن چون تقوى و ايمان و عمل صالح دارند، زيرا شرط در نفى گناه بايد اثرى داشته باشد كه در نبودن شرط گناه باشد، و ما ميدانيم با پرهيز از حرامها گناه نيست در هر چه خوردند و همين است شرط بى‌زياده و چون بدنبال تقوى ايمان و عمل صالح آورد و اين دو اثرى در نفى گناه ندارند قرينه مى‌شود كه آنچه گفتيم در تقدير است‌