مى و قمار فرو آمد صحابه گفتند: يا رسول اللَّه چه گوئى در باره برادران ما كه گذشتند و مى ميخوردند و از قمار غذا خوردند، و اين آيه فروشد، گفتند: اين آيه در باره كسانى آمد كه گوشت را بر خود حرام كردند و براه رهبانيت رفتند چون عثمان بن مظعون و جز او، و خدا براشان بيان كرد كه گناهى در تناول مباح با اجتناب از حرامها نيست و چون بپرهيزند از نوشيدن آن پس از حرمت، و ايمان آرند بخدا و كارهاى خوب كنند و فرمانبرند و سپس تقوى را ادامه دهند و هم ايمان را وانگه پرهيزكار باشند به انجام واجبات و نيكوكار باشند بانجام مستحبات و بنا بر اين تقواى يكم پرهيز از نوشيدنست پس از حرمت و دوم پائيدن بر آن و سوم پرهيز از همه گناهان و نيكوكارى را هم بدان پيوسته.

و گفتند تقواى يكم پرهيز از گناهان عقلانيست كه ويژه مكلف است و ايمان يكم ايمان بخدا تعالى و ايمان بدان چه بايد، و عقيده بزشتى گناهان و لزوم كناره‌گيرى از آنها، و تقواى دوم پرهيز از گناهان ثابت بشرع است و عقيده بزشتى آنها و وجوب اجتناب از آنها.

و تقواى سوّم راجع بمظالم عباد است و بدان چه از ظلم و فساد كه بديگران سرايت نكند ابو على جبائى گفته: شرط يكم نسبت به گذشته است و دوم بپايش بر آن و استمرار و سوم ويژه مظالم عباد است و دليل آورده براى اختصاص سوم بدان باينكه فرمود «و احسان كنند» زيرا احسان بديگران ميرسد و بايد گناهى كه پرهيز از آن بايد و پيش از آن آيد نسبت بديگران باشد، و اين دليل سست است زيرا در آيه تصريح نشده كه مقصود از احسان آنست كه بديگران باشد، و مانعى ندارد كه مقصود از آن كار نيك و مبالغه در آن باشد و اگر چه به ديگرى نرسد چنان كه بكسى كه در كار نيك مبالغه كند گويند احسنت و اجملت، و اگر هم بدان معنا باشد چرا روا نباشد كه فعل متعدى بفعلى لازم عطف شود و اگر خدا فرموده بود بپرهيزيد از همه گناهان و زشتيها و بديگران احسان كنيد مانعى نداشت، و شايد ابا على در شرط سوم از ذكر زمان صرف نظر كرده بپندار اينكه در آن مانند يكم و دوم زمان راه ندارد.