آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٦٠ - آيات قرآن مجيد

باب هجدهم: شير و آغاز آفرينشش فوائد و انواع و احكامش‌

آيات قرآن مجيد

: ١- النّحل- ٦٦- راستى براتان در چهارپايان هر آينه عبرتيست بنوشانيم شما را از آنچه در درون آنها است از ميان سرگين و خون شير پاك گوارا براى نوشنده‌ها.

٢- المؤمنون ٢١- و راستى براتان در چهارپايان عبرتيست بنوشانيم بشما از آنچه در درون آنها است.

تفسير: رازى گفته فرث سرگين شكمبه است، كلبى از ابن عباس آورده كه چون علف در شكمبه جا گيرد فرودش سرگين شود و بالايش خون و ميانه‌اش شير، خون در رگها رود و شير در پستان و سرگين بماند و اينست معنى قول خدا تعالى «از ميان سرگين و خون شير پاك گوارا كه نه خون دارد و نه سرگين» و كسى تواند گفت: خون و شير البته كه در شكمبه پديد نشوند و دليلش حسّ است كه حيوان را پيوسته سر برند و كسى در شكمبه او نه خون ديده و نه شير و اگر آنها در شكمبه پديد ميشدند بايستى گاهى ديده شود و چيزى كه خلاف حسّ است نميتوان بدان گرائيد و درست اينست كه چون حيوان غذا خورد علف بمعده و يا شكمبه او رسد اگر از چهارپايانست و جز آن و چون پخته شد و بهضم نخست درآيد آنچه پاك است بكبد كشيده شود و آنچه كثيف است بروده‌ها و سپس آنچه در كبد است باز پخته شود در آن و خون گردد و اين هضم دوم است و اين خون آميخته است بصفرا و سوداء و آب فزون و صفراء بزهره رود و سوداء به سپرز و آبش به قلوه كشد و از آنجا بمثانه آيد و اما خونش در رگها درآيد كه از كبد روئيدند و در آنجا بار سوّم هضم‌