آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٢٩ - باب دوازدهم در حكم هر گونه تخم و خواص آن

است كه چون آقا يعنى مهدى ٧ زاده شد خانه امام بدان خرسند شد و فرمان بمن داد كه هر روز با گوشت يك قلم با مغز بخرم و گفتند: اين از آن آقا كوچولو است (١٥٨ چاپ سنگى).

باب دوازدهم در حكم هر گونه تخم و خواص آن‌

١- در قرب الاسناد- ٣٤- بسندش از امام ششم ٧ كه پرسش شد از تخم پرنده آبى، فرمود هر كدام مانند تخم مرغ خانگى يك سرش پهن است بخور و گر نه مخور.

بيان: ميان فقهاء ما خلافى نيست كه تخم تابع خود حيوان است در حلالى و حرامى و اگر اشتباه شود آن تخم كه دو سويش برابر نيست حلال است نه آنچه برابر است و اخبار بسيار هم بر آن دلالت دارند، و مشهور است كه تخم ماهى حلال حلال است و از حرام حرام، و اگر اشتباه شود آن تخم ماهى كه زبر است حلال است و آنكه نرم است حرام.

و بسيارى از اصحاب اين تفصيل را مقيد بحال اشتباه نكردند و مطلق آوردند و ابن ادريس منكر آن است، در سرائر گفته: اصحاب ما رفتند باينكه هر چه از تخم ماهى زبر است خورده شود و هر چه نرم و شل است خورده نشود و دليلى از كتاب و سنت و اجماع بر اين گفته نيست و خلافى نيست كه هر آنچه در شكم ماهى است پاك است و اگر اين درست بود ماهى خرد نمك سود حلال نبود- پايان.

گويم: روايتى نديدم كه اين تفصيل را داشته باشد و ظاهر اينست كه اتفاق بيشتر فقهاء بر آن مستند بروايت است و اعتماد بر اين ظاهر هم مشكل است و هر تخمى كه از ماهى حلال گرفته شود حلال است و اگر از حرام باشد ظاهراً حرام است و اگر مشتبه باشد حكمش را دانستى كه ظاهر عموم آيات و اخبار حلال بودنست‌