لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٥٥٨ - خمس در معدن

در قرآن است غنايم است و اللَّه تعالى يعلم.

[خمس در بيست دينار]

(و روى احمد بن محمّد بن ابى نصر عن ابى الحسن الرّضا صلوات اللَّه عليه قال سألته عمّا يجب فيه الخمس من الكنز فقال ما تجب الزّكاة فى مثله ففيه الخمس)

و به اسانيد صحيحه منقولست از بزنطى كه گفت از آن حضرت صلوات اللَّه عليه سؤال كردم از مقدارى از كنز كه در آن خمس واجبست؟ حضرت فرمودند كه آن مقداريست كه زكاة در آن واجبست كه بيست دينار باشد و مراد از گنج مالى است كه پنهان كرده باشند در زمين هر چه باشد حتى سنگهاى تراشيده كه پنهان باشد و آن چه آفريده الهى باشد آن را معدن مى‌گويند خواه روان باشد مانند گوگرد و نفط و خواه چكش گير باشد مانند آهن و خواه چكش گير نباشد مانند جواهر و سنگ يشم و مرمر حتى سنگ آسيا.

[خمس در معدن‌]

(و سال محمّد بن مسلم ابا جعفر صلوات اللَّه عليه عن الملّاحة فقال و ما الملّاحة فقال ارض سبخة مالحة يجتمع فيه الماء فيصير ملحا فقال مثل المعدن فيه الخمس قلت الكبريت و النّفط يخرج من الارض فقال هذا و اشباهه فيه الخمس)

و كالصحيح و در صحيح منقولست از محمد كه گفت سؤال كردم از حضرت امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه از ملاحه كه نمك‌زار باشد حضرت فرمودند كه ملاحه چه چيز است يا چه مطلب است محمد گفت زمين شوره‌ايست كه آب در آن جمع مى‌شود و نمك مى‌شود حضرت فرمودند كه مثل ساير معادنست و در آن خمس است عرض نمودم كه گوگرد و نفط از زمين بيرون مى‌آيند حضرت فرمودند كه اينها و هر چه مثل اينها باشد در آن خمس است.

(و قال الصّادق صلوات اللَّه عليه انّ اللَّه لا اله الّا هو لمّا حرّم علينا الصّدقة انزل لنا الخمس فالصّدقة علينا حرام و الخمس لنا فريضة و