لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٤٣٣ - باب علة وجوب الزكاة

كه به ايشان وفا كند و اگر مى‌دانست كه اين مقدار وفا نمى‌كرد زياده از آن مقدار مقرر مى‌ساخت، و آن كه مى‌بينى كه فقرا بسيارند و جفا مى‌كشند سببش آنست كه قدرى كه واجب است نمى‌دهند يا بغير مستحق مى‌دهند و ضرر به فقرا نرسيده است از حيثيت آن كه حصه ايشان را كم مقرر ساخته‌اند بلكه از آن جهت است كه حصه ايشان را به ايشان نمى‌دهند و اگر همه كس زكوات واجبة خود را دهند همگى در رفاهيّت تعيش خواهند نمود و بر اين مضامين احاديث صحيحه و كالصحيحه بسيار وارد شده است و شكى نيست كه چنين است بنا بر اين آنها را ذكر نكردم و در جائى كه اهتمامى به شان آن باشد از جهة مخالفت بعضى از اصحاب ذكر مى‌كنم.

(فامّا الفقراء فهم اهل الزّمانة و الحاجة و المساكين اهل الحاجة من غير اهل الزّمانة، و العاملون عليها هم السّعاة، و سهم المؤلّفة قلوبهم ساقط بعد رسول اللَّه ٦، و سهم الرّقاب يعان به المكاتبون الّذين يعجزون عن اداء المكاتبة و الغارمون المستدينون فى حقّ و سبيل اللَّه الجهاد، و ابن السّبيل الّذى لا ماوى له و لا مسكن مثل المسافر الضّعيف و مارّ الطّريق و لصاحب الزّكاة ان يضعها فى صنف دون صنف متى لم يجد الاصناف كلّها)

اما فقرا پس ايشان جمعى‌اند كه زمين گير شده‌اند از تحصيل روزى يا جمعى كه امراض مزمنه داشته باشند و محتاج باشند، و مساكين جمعى‌اند كه محتاجند اما مانند طايفه اولى نيستند، و عاملان جمعى‌اند كه سعى مى‌نمايند در جمع زكوات، و سهم مؤلفه چون از جهة تأليف كفار است به اسلام بعد از زمان حضرت رسول ٦ ساقط است تا زمان حضرت صاحب الامر و در زمان آن حضرت اگر چه جهاد هست اما تأليف قلوب نيست اگر مسلمان مى‌شوند فبها و الا آن حضرت صلوات اللَّه عليه مأمور است بقتل، و حصه رقاب از جهة اعانت مكاتبا نيست كه عاجز باشند از