راز ربانى (اسرار الوحى سبحانى) - نسفی، عزیزالدین یا همدانی، میر سید علی - الصفحة ١٥٩ - حكايت

آنكه بنقد گناه مى‌كند بر اميد نسيه توبه.[١] و روا بود[٢] كه توبه نتواند كرد؛ يا زمان توبه را درنيابد. و دوم آنكه چون گناه كرد، در توبه تأخير مى‌كند؛ بر اميد عمر دراز و بسا كه پيش از توبه، بميرد.[٣]

راهبى را سؤال كردند[٤] كه: قوت در[٥] طاعت، به چه يافتى؟ گفت: به مخالفت نفس و هواى او. گفت: كوه را به ناخن كندن آسانتر [است‌][٦] از خلاف نفس كردن؛ چون نفس قوى و غالب گردد.[٧]

حكايت‌[٨]

احمد بن الحوارى- رحمة الله عليه‌[٩]- مى‌گويد: راهبى را ديدم نحيف و نزار. گفتم:

رنجورى؟ گفت: آرى. گفتم: از كى؟ باز گفت‌[١٠]: از آنگاه باز كه نفس را بشناختم. گفتم:

علاج نمى‌كنى؟ گفت: علاج نمى‌پذيرد بيمارى نفس. اما گفته‌اند كه: «آخر الدواء الكى» (آخر داروها، داغ است). گفتم: داغ كردن نفس چيست؟ گفت: مخالفت هوا[١١].

بيت‌[١٢]

يا احمد! لا غناء لمن لا عقل له. و لا فقر لمن لا جهل له و لا رضأ لمن لا يرضى [بالعسر كما يرضى‌] باليسر.[١٦]

[١] - توبه نسيه.

[٢] - شايد بود.

[٣] - س: بميرند.

[٤] - پرسيدند.

[٥] -( در) ندارد.

[٦] - آسانتر است.

[٧] - و پرتو غالب گردد.

[٨] -( حكايت) ندارد.

[٩] - احمد خوارى قدس سره.

[١٠] - گويد.

[١١]. مخالفت وى كردن.

[١٢]. رباعى.

[١٣]. تو عذابش كن.

[١٤]. مير: هوا.

[١٥]. س: بيت را ندارد.

[١٦]. لمن لا يرضى بالعسر كما يرضى بالرخأ.