تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٨٣٩ - نامه امام هادى
و ارباب به همين خاطر بر او خشم مىگيرد و او را مجازات مىكند. با اينكه ارباب مىداند آن غلام صاحب چيزى از متاع دنيا نيست و خودش هم پولى به او نداده، آيا مقتضاى عدل و حكمت او نيست كه وى را عقوبت ننمايد؟ پس اگر او را عقوبت كند به ستمگرى كيفرش داده و به او تعدّى كرده و عدل و حكمت و انصافى را هم كه خود را بدانها ستوده بود ابطال نموده است و اگر هم وى را كيفر ننمايد تهديد خود را نسبت به او تكذيب كرده و تهديدش بىاساس و دروغين بوده است و دروغ و ستم، عدل و حكمت را نفى مىكنند. «خداوند پاك و منزّه است، از آنچه مىگويند بسى والاتر است» [سوره اسراء (١٧)، آيه ٤٣]، پس هر كه معتقد به جبر يا آنچه مستلزم جبر مىشود باشد در واقع خدا را بيدادگر دانسته و نسبت بيداد و عدوان به او داده است؛ زيرا مىپندارد خداوند بر كسى كه خود او را مجبور به ارتكاب گناه كرده كيفر براى تنبيه او واجب نموده است و هر كس چنين پندارد- بنا به قياس گفته خودش- بايد خداوند كيفر را از آنها دفع نمايد و هر كسى پندارد خداوند كيفر را از گناهكاران دفع مىكند، تهديد خداوند را دروغ دانسته كه آن جا فرموده: «آرى، كسى كه بدى به دست آورد و گناهش او را در ميان گيرد، پس چنين كسانى اهل آتشند و در آن ماندگار خواهند بود».
[سوره بقره (٢)، آيه ٨١] و اين فرمايش «در حقيقت، كسانى كه اموال يتيمان را به ستم مىخورند، جز اين نيست كه آتشى در شكم خود فرو مىبرند و به زودى در آتشى فروزان درآيند».
[سوره نساء (٤)، آيه ١٠] و اين فرمايش «همانا كسانى را كه به آيات ما كفر ورزيدهاند، به زودى در آتشى سوزان درآوريم؛ كه هر چه پوستشان بريان گردد، پوستهاى ديگرى بر جايش نهيم تا عذاب را بچشند. آرى، خداوند تواناى حكيم است». [سوره نساء (٤)، آيه ٥٦] و آيات فراوانى در اين خصوص وجود دارد؛ بنا بر اين هر كس كه تهديد خدا را دروغ انگارد در واقع با همين كارش يكى از آيات قرآن را دروغ شمرد و دچار كفر گشته و در شمار كسانى است كه خداوند فرموده: «آيا به پارهاى از كتاب ايمان مىآوريد و به پارهاى كفر مىورزيد؟
پس جزاى هر كس از شما كه چنين كند، جز خوارى در زندگى دنيا چيزى نخواهد بود و روز رستاخيز ايشان را به سختترين عذابها باز برند و خداوند از آنچه مىكنيد غافل نيست». [سوره بقره (٢)، آيه ٨٥]. بلكه ما مىگوييم كه خداوند عزّ و جلّ بندگان را بر اساس كردارشان جزا دهد و آنان را به خاطر كارهاى بدشان با توجّه به توانايىاى كه به آنها داده و به امر و نهى آنها پرداخته، مورد بازخواست قرار خواهد داد. و قرآنش هم به اين مطلب گوياست: