تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥٨٥ - از سخنان امام صادق

٧٨- سه چيز است كه نمايانگر ميزان عقل انجام دهنده‌اش است: فرستاده نمايانگر منزلت فرستنده است؛ هديه نمايانگر ارزش هديه‌كننده است و نوشتار نمايانگر ارزش نويسنده است.

٧٩- دانش سه چيز است: آيه‌اى محكم، فريضه‌اى عادلانه و سنّتى جارى.

٨٠- مردم سه گونه‌اند: نادانى كه از آموختن خوددارى مى‌نمايد، دانايى كه [در اثر عمل نكردن به علم خود] سبك شده و خردمندى كه براى دنيا و آخرتش كار مى‌كند.

٨١- سه چيز است كه در پرتو آنها غربت نباشد: تربيت خوب، بى‌آزارى و دورى جستن از شك و ترديد.

٨٢- روزها سه روز است: ديروز كه باز نيايد؛ امروز كه مردم در آنند و سزاوار است آن را غنيمت دانند؛ و فردايى كه هنوز به آن اميدوارند.

٨٣- در هر كه سه صفت نيست ايمان او كارساز و سودبخش نباشد: بردبارى كه در سايه آن نادانى نادان را برطرف سازد، خويشتن دارى كه از به دست آوردن حرام بازش دارد و اخلاقى كه در پرتو آن با مردم مدارا نمايد.

٨٤- سه چيز است كه در هر كس باشد از ايمان كامل برخوردار است: هر گاه به خشم آيه حقّ را زير پا نگذارد، چون خشنود شود خشنودى او را به باطل نكشاند و چون قدرت يافت گذشت نمايد.

٨٥- دنيادار به سه چيز نياز دارد: آسايش در حدّى كه به سستى منجر نشود، توسعه زندگى در حدّى كه قناعت فراموش نشود و شجاعت بدون اينكه تنبلى در آن راه يابد.

٨٦- سه چيز است كه خردمند در هيچ شرائطى آنها را فراموش ننمايد: فناپذير بودن دنيا، دگرگونى احوال و آسيبهاى امان پذير.

٨٧- سه چيز است كه هرگز به طور كامل در يك شخص مشاهده نشود: ايمان، عقل، كوشش طاقت فرسا [در امور علمى‌].