تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٨١٧ - چون مأمون عباسى تصميم گرفت كه دخترش ام الفضل را به امام ابو جعفر محمد بن على الرضا
و حلال را از حرام و واجب را از مستحب تشخيص نمىدهد؛- امام جواد ٧ در آن موقع نه ساله بود- پس اگر صبر كنى تا او علم و ادب آموزد و قرآن بخواند و حلال را از حرام تشخيص دهد، بهتر خواهد بود. مأمون گفت: به طور قطع، او از همه شما فقيهتر است و به خدا و پيامبر و سنّت و احكامش داناتر. او قرآن را از همه شما بهتر مىخواند و از همه شما به محكم و متشابه و ناسخ و منسوخ و ظاهر و باطن و خاصّ و عامّ و تنزيل و تأويل آن آگاهتر است. پس از او سؤال كنيد و امتحانش نماييد. اگر مطلب همان طور بود كه شما ادّعا كرديد از شما مىپذيرم و اگر چنان بود كه من گفتم [نيك] پى بردهام كه او جايگزين و جانشين شماست. پس آنان از نزد مأمون بيرون آمدند و كسى را دنبال يحيى بن اكثم فرستادند- كه آن موقع قاضى القضاة بود- و درخواست خود را با او در ميان گذاشتند و با هدايايى او را تطميع نمودند تا با طرح يك مسأله فقهى مشكل كه وى از پاسخ آن درمانده باشد چارهجويى نمايد.
چون همه حضور يافتند و امام جواد ٧ نيز حضور يافت، گفتند: اى امير مؤمنان! اين قاضى است. اگر اجازه فرماييد پرسش نمايد. مأمون گفت: اى يحيى! از ابو جعفر مسألهاى فقهى بپرس تا ببينى جايگاه فقهى او چگونه است.
يحيى گفت: اى ابو جعفر- خداوند تو را بر صلاح و خير دارد- چه مىفرمايى در باره كسى كه در حال احرام شكارى را بكشد؟ امام جواد ٧ فرمود: آيا شكار را در بيرون از حرم كشته يا در خود حرم، عالم بوده يا جاهل، از روى عمد بوده يا خطا، آن شخص آزاد بوده يا بنده، صغير بوده يا كبير، نخستين شكار او بوده يا پيش از اين نيز دست به شكار زده بود، شكار از پرندگان بوده يا غير پرندگان، از پرندگان كوچك بوده يا بزرگ، آن شخص اصرار دارد كه شكار نمايد يا از اين كار پشيمان شده، شكار در شب و در آشيانه آنها انجام گرفته يا در روز و آشكارا و احرام آن شخص احرام حجّ بوده يا احرام عمره؟ گويد: يحيى بن اكثم آن چنان واماند كه واماندگى او بر همه حاضران مجلس آشكار گشت و همه حضّار از پاسخ دندان شكن امام جواد ٧ شگفت زده شدند. آنگاه مأمون گفت: اى ابو جعفر، خطبه عقد را جارى كنم؟ امام جواد ٧ فرمود: آرى، اى امير مؤمنان. پس مأمون گفت: «سپاس خدا را با اقرار به نعمتش و هيچ معبودى جز خداى يكتا نيست با اظهار اخلاص به وحدانيّتش و درود بر محمّد و آل محمّد به هنگام ذكر نام او. امّا بعد: حكم و لطف خدا بر همه مردم اين بوده كه آنان را به وسيله حلال، از حرام بىنياز گرداند و از اين رو