تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥٦٧ - از سخنان امام صادق

از سخنان امام صادق ٧ كه برخى از شيعيان آن را «نثر الدّرر» ناميده‌اند

١- به همه جزئيات [زندگى و دوستى‌] حسّاس شدن مايه جدايى است. انتقاد مايه دشمنى است. كم صبرى مايه رسوايى است. فاش كردن راز مايه سرنگونى است.

بخشندگى هوشمندى است. فرومايگى غفلت نمايى است.

٢- سه چيز است كه هر كه به آنها دست آويزد به آرزوهاى دنيوى و اخروى خود دست يابد: پناه بردن به خدا، خرسند بودن به قضاى خدا و خوش بين بودن به خدا.

٣- سه چيز است كه هر كس در آنها كوتاهى نمايد ناكام گردد: بهره‌جويى از شخص بخشنده، همنشينى با عالم و دل گرم ساختن سلطان.

٤- سه چيز محبّت انگيز است: ديندارى، فروتنى و بخشندگى.

٥- هر كه از سه چيز بيزار گشت به سه چيز دست يابد: هر كه از شرّ بيزار گشت به عزّت دست يابد، هر كه از اظهار بزرگى بيزار گشت به بزرگوارى دست يابد و هر كه از تنگ نظرى بيزار گشت به شرافت دست يابد.

٦- سه چيز كينه انگيز است: دورويى، ستم و خود بزرگ بينى.

٧- هر كه در او يكى از اين خصلت نباشد نجيب به شمار نيايد: خردى كه در سايه آن آراسته گردد، يا ثروتى كه در سايه آن توانگر شود، يا دودمانى كه او را يارى نمايند.

٨- سه چيز است كه مرد را بى‌اعتبار سازد: حسد، سخن چينى و سبكسرى.

٩- سه كس جز در سه موقعيّت شناخته نشوند: بردبار جز به هنگام خشم، شجاع جز به هنگام جنگ و برادر جز به هنگام نياز به او.

١٠- سه خصلت است كه در هر كس مشاهده شود، هر چند اهل نماز و روزه باشد، منافق است: چون سخن گويد دروغ باشد، چون وعده دهد تخلّف نمايد و چون به او امانتى سپارند خيانت ورزد.