تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٨١ - آدابى كه أمير المؤمنين على
زن بايد خود را براى همسرش خوشبو سازد. كسى كه در راه دفاع از مال خود كشته شود شهيد است. شخص مغبون نه قابل تمجيد است و نه شايسته پاداش. سوگند فرزند بدون اجازه پدر و سوگند زن بدون اجازه شوهر صحيح نيست. سكوت اختيار كردن تا شب صحيح نيست مگر براى ياد و ذكر خدا. پس از هجرت، باديهنشينى روا نيست و پس از فتح [مكّه]، مهاجرت كردن مورد ندارد. توجّه خود را به آنچه نزد خداست معطوف سازيد؛ زيرا در اين صورت از آنچه در دست مردم است خود را بىنياز خواهيد دانست.
خداوند پيشهور درستكار را دوست دارد. هيچ عملى نزد خدا دوست داشتنىتر از نماز نيست؛ پس هيچ كارى از كارهاى دنيا، شما را از وقت نماز باز ندارد؛ زيرا خداوند افرادى را كه به اوقات نماز بىاعتنا بودند مورد مذمّت قرار داده و فرموده است: «واى بر نمازگزارانى كه از نمازشان غافلند» [سوره ماعون (١٠٧)، آيه ٤ و ٥]، يعنى از اوقات نماز غفلت مىورزند. بدانيد همانا نيكوكاران دشمنان شما به يك ديگر خودنمايى مىكنند؛ براى همين است كه خداى عزّ و جلّ به آنان توفيق [عمل خالص] نمىدهد و خدا فقط عمل خالص را مىپذيرد. كار نيك ماندگار گردد و كار بد فراموش نگردد؛ «در حقيقت، خدا با كسانى است كه پروا داشتهاند و با كسانى است كه آنها نيكوكارند» [سوره نحل (١٦)، آيه ١٢٨].
مؤمن برادرش را سرزنش نكند، به او خيانت ننمايد، او را متّهم نسازد، او را از دست ندهد و از او بيزارى نجويد. عذر برادرت را بپذير و اگر عذرى نداشت عذرى برايش بتراش. كوهها را از جاى كندن آسانتر از دل كندن از رياست چند روزه است. «از خدا يارى جوييد و پايدارى ورزيد كه زمين از آن خداست؛ آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مىدهد و فرجام نيك براى پرهيزگاران است». [سوره اعراف (٧)، آيه ١٢٨] پيش از فرا رسيدن وقت كارى شتاب مكنيد كه پشيمان مىشويد. پايان كار و زندگى به نظرتان طولانى نيايد كه سنگدل مىشويد. بر ناتوانان خود رحم كنيد و از خداى عزّ و جلّ رحمت طلبيد. از غيبت بپرهيزيد؛ زيرا مسلمان غيبت برادر مسلمان را نمىكند همان طور كه خداوند از آن نهى فرموده است: «آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مردهاش را بخورد؟ البته از آن كراهت داريد». [سوره حجرات (٤٩)، آيه ١٢] مؤمن دست بسته نماز نخواند در حالى كه ايستاده تا مانند كافران [مجوس كه چنين مىكنند] گردد. كسى از شما در حال ايستاده آب ننوشد كه به درد بىدرمان گرفتار آيد مگر آن كه خدا شفا دهد. هر گاه كسى از شما در بين نماز جانورى گرفت آن را زير خاك كند يا بر آن آب دهان اندازد يا آن را در جامهاش بپيچد تا از نماز فارغ گردد. روى را بيش از اندازه از قبله برگرداندن نماز را باطل مىكند.