تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٨٠٥ - سخنان كوتاه از امام رضا

١٣- اگر در نزد مردى بودى كنيه او را بگو و چون آن مرد غايب بود اسمش را بگو.

١٤- دوست هر مردى خرد او و دشمنش نادانى اوست.

١٥- مهربانى با مردم نيمى از خرد است.

١٦- بى‌شك خداوند بگو و مگو و تباه كردن دارايى و خواهش بسيار را دشمن مى‌دارد.

١٧- خرد مرد مسلمان كامل نشود تا آنگاه كه ده ويژگى در او باشد: به نيكى او اميد رود و از بدى او آسودگى باشد و نيكى اندك ديگرى را بسيار شمارد و نيكى بسيار خويش را ناچيز داند، از نياز خواهى [ديگران‌] از او دلگير نمى‌شود و از علم‌جويى در طول عمرش دلخسته نمى‌شود و تهيدستى در راه خدا را بيشتر از توانگرى دوست مى‌دارد و خوارى در راه خدا را از بزرگمندى در نزد دشمن خدا خوشتر دارد. و گمنامى براى او رغبت انگيزتر از بلندآوازگى است. سپس امام فرمود، دهمى و چه دهمى؟

از امام ٧ پرسيده شد: آن چيست؟ امام ٧ فرمود: كسى را نبيند مگر آن كه گويد:

او از من بهتر و پارساتر است، به راستى جز اين نباشد كه مردم دو گونه‌اند: مردى بهتر و پارساتر از او و مردى بدتر و فرومايه‌تر از او. پس آن هنگام كه بدتر و فرومايه‌تر از خويش را ببيند بگويد: شايد نيكى و خوبى او در درون و باطن اوست و اين نيك باطنى برايش بهتر است و نيكى من آشكار است و نيك ظاهرى براى من بدتر است و چون بهتر و پارساتر از خويش را ببيند در برابرش فروتنى كند تا همپاى او گردد؛ پس چنانچه اين گونه كند بى‌گمان بزرگمندى‌اش فراز گيرد و نيكى‌اش پاكيزه شود و ياد او نيك گردد و سرور مردم دوران خويش باشد.

١٨- مردى از امام رضا ٧ در باره اين سخن خداوند پرسيد كه: «و هر كه بر خدا اعتماد كند او براى وى بس است». [طلاق (٦٥)، آيه ٣].

امام ٧ فرمود: توكل را مراتبى باشد: يكى از مراتب اين است كه در همه كار خويش در آنچه با تو كند به او اطمينان كنى و هر كارى كه انجام دهد خرسند باشى و بدانى كه او در نيكى و رعايت حال تو كوتاهى نفرموده و بدانى كه دستور دهى در اين كار، از آن اوست، پس با وانهادن همه كارهايت به خداوند، به وى توكل نمايى و يكى ديگر از مراتب اين باشد كه به امور غيبى خداوند كه دانش تو آن امور را در برنگيرد باور داشته باشى، پس آگاهى از امور غيبى را به خداوند و امناء او وانهى و به خداوند در آن و در غير آن اعتماد داشته باشى.