تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٧٠١ - سفارش امام كاظم
اى هشام! سپس آنان را كه به عذاب خدا نمىانديشند بيم داده و خداى عزيز و جليل فرموده است: «سپس ديگران را هلاك كرديم* و در حقيقت، شما بر آنان، صبحگاهان* و شامگاهان مىگذريد. آيا به فكر فرو نمىرويد؟! [صافات (٣٧)، آيه ١٣٦ تا ١٣٨].
اى هشام! پس آنگاه روشن ساخته كه خرد همراه دانش است و فرموده است: «و اين مثلها را براى مردم مىزنيم و [لى] جز دانشوران آنها را درنيابند». [عنكبوت (٢٩)، آيه ٤٣].
اى هشام! سپس آنان را كه انديشه نمىكنند نكوهش كرده و فرموده است: «و چون به آنان گفته شود: «از آنچه خدا نازل كرده است پيروى كنيد»، مىگويند «نه، بلكه از چيزى كه پدران خود را بر آن يافتهايم، پيروى مىكنيم». آيا هر چند پدرانشان چيزى را درك نمىكرده و به راه صواب نمىرفتهاند باز هم در خور پيروى هستند». [بقره (٢)، آيه ١٧٠] و ديگر بار فرموده است:
«قطعا بدترين جنبندگان نزد خدا كران و لالانىاند كه نمىانديشند». [انفال (٨)، آيه ٢٢] و باز هم فرموده: و اگر از آنان بپرسى «چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است؟ مسلما خواهند گفت:
«خدا». بگو: «ستايش از آن خداست». ولى بيشترشان نمىدانند». [لقمان ٣١٠)، آيه ٢٥].
سپس اكثريت را نكوهش كرده و فرموده است: «و اگر از بيشتر كسانى كه در اين سرزمين مىباشند پيروى كنى تو را از راه خدا گمراه مىكنند». [انعام (٦)، آيه ١١٦] و باز هم فرمود:
«ليكن بيشتر آنان نمىدانند». [انعام (٦)، آيه ٣٧] و بيشتر آنان نمىفهمند.
اى هشام! پس آنگاه [گروه] اندك را ستوده است و فرموده: «و از بندگان من اندكى سپاسگزارند». [سبأ (٣٤)، آيه ١٣] و فرموده: «و ايشان اندكند» [ص (٣٨)، آيه ٢٤] و [ديگر بار] فرموده: «و با او جز [عده] اندكى ايمان نياورده بودند». [هود (١١)، آيه ٤٠].
اى هشام! سپس خداوند خردورزان را به نيكوترين حالت ياد نموده و به زيباترين زيور آراسته و فرموده است: «خدا به هر كس كه بخواهد حكمت مىبخشد و به هر كس حكمت داده شود به يقين خيرى فراوان داده شده است، و جز خردمندان كسى پند نمىگيرد». [بقره (٢)، آيه ٢٦٩].
اى هشام! همانا خداوند فرموده است: «قطعا در اين [عقوبتها] براى هر صاحبدل عبرتى است». [ق (٥٠)، آيه ٣٧] يعنى آن كه خردمند است و فرموده است: «و به راستى لقمان را حكمت داديم». [لقمان (٣١)، آيه ١٢] يعنى درك و خرد.