تحف العقول ت حسن زاده - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٦٧ - سخنان كوتاهى كه از أمير المؤمنين على

٨٥- آغاز قطع رابطه پرده افكنى است. بر كسى كه زود رنج و ملول است افسوس مخور. زشت‌ترين مكافات، مجازات با بدرفتارى است.

٨٦- آغاز خود بزرگ بينى مرد، تباهى عقل اوست. هر كه بر زبان خويش مسلّط شود از خطر آن آسوده ماند. هر كه اخلاقش را نيكو نسازد بسيار آسيب بيند.

هر كه بد اخلاق باشد خانواده‌اش تنگدل و افسرده شوند. چه بسا يك كلمه نعمتى را سلب كند. سپاسگزارى سبب سالم ماندن از فتنه شود. آبرو دارى مهم‌ترين اصل مردانگى است. خواهشگر و شفيع گناهكار، فروتنى اوست. اساس دور انديشى، باز ايستادن هنگام شبهه است. گنج‌هاى روزى در گستردگى اخلاق نهفته است.

٨٧- رنج و بلا ميان مردم به طور مساوى تقسيم شده است. تا راه توبه باز است براى بخشودگى گناهت نوميد مشو. راه رستگارى در مخالفت با شهوت است.

سرانجام آرزوها مرگ است. نگاه به بخيل انسان را سنگدل مى‌كند. نگاه به احمق ديده را تيره و تار مى‌سازد. بخشندگى، هوشمندى است. فرومايگى، غفلت‌زدگى است.

٨٨- تنگدستى، مرگ بزرگتر است. كمى عيال يكى از دو توانگرى و نيمى از [آسايش‌] زندگى است. غم نيمى از پيرى است. مردى كه ميانه روى نمايد مستمند نشود. مردى كه مشورت كند هلاك نگردد. احسان روا نيست مگر به خانواده‌دار يا به ديندار. خوشبخت كسى است كه از ديگران پند گيرد. زيانكار نه مورد ستايش است و نه لايق ثواب.

نه كار نيك از بين رفتنى است و نه گناه فراموش‌شدنى است.

٨٩- احسان كنيد تا سپاس به دست آريد. سپاسگزارى را پيشه خود سازيد تا خردمندان با شما انس گيرند و زياده گويى را كنار گذاريد تا بى‌خردان از شما دور شوند. همنشين را گرامى داريد تا محفل شما آباد بماند و آنان را كه با شما معاشرت دارند مورد حمايت قرار دهيد تا به همجوارى با شما علاقه‌مند شوند. از جانب خود به مردم حقّ بدهيد تا به شما اعتماد نمايند. بر شما باد به رعايت اخلاق خوب كه آن موجب سرافرازى است و از اخلاق بد دورى كنيد كه آن، شخص شريف را ذليل سازد و بزرگوارى را تباه سازد.