٧٨- چيزها بر دو گونه‌اند: چيزى كه براى ديگرى است و درگذشته نصيب من نشده و در آينده نيز آرزوى دستيابى به آن را ندارم و چيزى كه اگر آسمانى را به زمين آورم تا وقت آن نرسد، نصيبم نشود؛ پس براى كدامين يك از اين دو عمر خود را تلف نمايم؟ ٧٩- همانا، مؤمن چون بنگرد عبرت گيرد و چون لب فرو بندد به انديشه فرورود و چون سخن گويد ذكر نمايد و چون توانگر شود سپاس گويد و چون در سختى افتد شكيبايى پيشه سازد، او زود خشنود و دير خشم است، اندك نعمت الهى او را خشنود نمايد و بسيار آن او را به طغيان و خشم نيارد، با اراده خير به تمام نيّت‌هاى خيرخواهانه خود دست نيابد، قصد خير بسيار دارد ولى فقط به پاره‌اى از آنها جامه عمل پوشاند و بر آن امور خيرى كه عملى نشده افسوس مى‌خورد كه چرا آنها را عملى نساخته است. و منافق چون بنگرد براى سرگرمى است و چون لب فرو بندد در غفلت فرو رود و چون سخن گويد ياوه سرايى كند و چون توانگر شود سر به طغيان گذارد و چون به سختى افتد ذلّت و خوارى پيشه نمايد، زود خشم و دير خشنود است، اندك نعمت الهى او را به خشم آورد و بسيار آن او را خشنود ننمايد، قصد شرّ بسيار دارد ولى مقدارى از آنها را اجرا مى‌كند و افسوس مى‌خورد كه چرا فلان كار شرّ را نتوانسته انجام دهد.

٨٠- به راستى، دنيا و آخرت دو دشمن جنگنده و دو راه گونه‌گون‌اند، هر كه دنيا را دوست بدارد و دنبال آن برود، آخرت را دشمن داشته و با آن بستيزد؛ دنيا و آخرت به مثابه مشرق و مغرب‌اند و رهرو ميان آن دو، هر گاه به يكى نزديك شود از ديگرى دور گردد.

٨١- هر كه از وعيد [تهديد الهى‌] بترسد، دور [پاداش الهى‌] به او نزديك شود و هر كه از خوراك دنيا سير نشود هر چه فراهم نمايد او را كفايت نكند و هر كه براى دنيا بكوشد آن از دستش برود و هر كه از آن دست بردارد خود به سراغش آيد.

به راستى، دنيا سايه‌اى است كه تا مدّتى معيّن گسترده است. رحمت خدا نصيب بنده‌اى باد كه چون سخن حكيمانه‌اى را بشنود نيك به خاطر سپارد و چون به رستگارى دعوت شود به آن روى آورد. دست به دامن رهبرى نجات بخش زند تا رهايى يابد. بى‌پيرايه ره سپارد و كردار نيك پيشه سازد و براى آخرت خود توشه‌اى از پيش فرستد. از آنچه بر حذرش داشته‌اند دورى نمايد و تيرى بر هدف زند [و به جايزه نائل شود]. با هوا و هوس مبارزه كند و به آرزوهاى خود دلبستگى نيابد.