آيين زندگى - شريفى، احمدحسين - الصفحة ٢٤٢ - ٤ - ٢ مراء يا جدالگرى
كسانى كه تلاش مىكنند تا حرفهاى اشتباه خود را به هر قيمتى، توجيه نمايند و بر اشتباهاتشان سرپوش نهند، اعتماد ديگران را از خود سلب مىكنند و نتيجه اين سلب اعتماد، اين مىشود كه سخنان درست و صحيح آنان نيز مورد توجه ديگران قرار نمىگيرد.
به هر روى، طرفين بحث همواره بايد مواظب باشند كه بحث و گفتگوى آنان به مراء و جدال بىحاصل كشيده نشود. در روايات فراوانى از مراء و جدال به شدت نهى شده است. اولياى دين تأكيد كردهاند كه مراء و جدال، حتى در جاهايى كه حق به جانب جدالكننده باشد، با ايمان واقعى در تعارض و تضاد است. پيامبر اكرم ٦ در اينباره مىفرمايد:
هيچ كسى به كمال حقيقت ايمان نمىرسد مگر اينكه از مراء خوددارى كند، حتى اگر حق با او باشد.[١]
امام على ٧ در نكوهش مراء و ستيزهجويى علمى مىفرمايد:
از مراء و دشمنى در گفتار بپرهيزيد؛ چراكه ايندو، دلها را نسبت به برادران بيمار مىكند و دورويى و نفاق بر روى آنها مىرويد.[٢]
امام صادق ٧ مىفرمايد:[٣] مراء از چهار حالت بيرون نيست: يا در باره موضوعى است كه هر دو طرف حقيقت آن را مىدانند، كه در اينصورت كار آنان جز رسوايى طرفين و ضايع شدن آن موضوع، پيامدى نخواهد داشت؛ و يا در باره موضوعى است كه هيچ يك از طرفين حقيقت آن را نمىداند؛ روشن است كه در اين صورت جهل و نادانى خود را آشكار كرده و از حماقت خويش خبر دادهاند؛ و يا آنكه در باره موضوعى است كه فقط يك طرف حقيقت آن را مىداند كه در اينصورت، كسى كه حقيقت موضوع را مىداند و در عينحال، به مراء با كسى كه نسبت به موضوع جاهل است مىپردازد
[١] - لايَستَكْمِلُ عبدٌ حقيقةَ الايمانِ حَتَّى يَدَعَ المِراءَ و ان كان مُحِقاً.( محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٢، باب ١٧، ص ١٣٨، حديث ٥٣)
[٢] - ايّاكم و المراءُ و خصومة فانَّهما يَمْرُضانِ القلوبَ على الاخوان و يُنْبِتُ عليهما النفاقُ.( محمد بن يعقوب كلينى، اصول الكافى، ج ٢، ص ٣٣٠، روايت ١)
[٣] - امام صادق ٧: المراءُ لايَخْلُو من اربعةِ اوجُه: امّا ان تَتَمارى انت و صاحبُك فيما تعلمان، فقد تَرَكْتما بذلك النصيحةَ و طَلَبْتماالفَضيحةَ و اضَعْتُما ذلك العلمَ او تَجهلانه فأَظْهَرْتُما جَهلًا و خاصَمْتُما جهلًا و اما تَعْلَمه انت فَظَلَمْتَ صاحِبَك بِطَلَبِ عَثرَتِهِ او يَعْلَمُه صاحِبُك فَتَرَكْتَ حُرمَتَه و لمتَنْزِله منزِلَتَه و هذا كلُّه محالٌ، فَمَنْ انصَفَ و قَبِل الحقَّ و تَرَكَ المماراةَ فقد اوْثَقَ ايمانَه واحْسَنَ صُحْبَةَ دينهِ وصان عقلَه.( محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٢، باب ١٧، ص ١٣٥، حديث ٣٢)