آيين زندگى - شريفى، احمدحسين - الصفحة ٩٤ - ٤ - ٨ آغاز كردن از خود
بزرگترين عيب آن است كه چيزى را زشت انگارى كه خود به همانند آن گرفتارى.[١]
از امام صادق ٧ نقل است كه فرمود:
سودمندترين چيز براى انسان اين است كه به عيب خويش بر مردم پيشى گيرد.[٢]
تأثير اخلاقى گفتار و توصيهاى كه خود فرد به آن عمل مىكند، به مراتب بيشتر از توصيههايى است كه در كردار و رفتار فردِ توصيهكننده خلاف آنها مشاهده مىشود. كسى كه خود رطب مىخورد، اگر ديگران را نهى كند، گفتار او تأثير لازم را نخواهد داشت؛ پزشكى كه در باره مضرات سيگار براى مريضش سخن مىگويد، اگر خودش سيگارى باشد، سخنان او يا هيچ تأثيرى بر مريضش ندارد و يا تأثير آن بسيار اندك است. بنابراين اگر ما واقعاً به قصد اصلاح و رفع نقصها به نقد انديشهها يا رفتارهاى ديگران مىپردازيم، بهتر است از خود شروع كنيم و پيش از هر كس ديگرى به اصلاح و نقد خود بپردازيم.
|
هر كسى كو عيب خود ديدى ز پيش |
كى بدى فارغ خود از اصلاح خويش |
|
|
غافلاند اين خلق از خود اى پدر |
لا جرم گويند عيب همدگر[٣] |
|
[١] - اكَبرُ العَيب ان تَعيبَ ما فيك مثلُه.( نهج البلاغه، ترجمه سيدجعفر شهيدى، حكمت ٣٥٣، ص ٤٢٣)
[٢] - انفَعُ الاشياءِ للمرءِ سَبْقُه الناس الى عيبِ نفسهِ ....( محمد بن يعقوب كلينى، الروضة من الكافى، ص ٢٤٣، حديث ٣٣٧)
[٣] - جلالالدينمحمد بلخى، مثنوى معنوى، دفتر دوم، ابيات ٨٨٢ و ٨٨٣.