آيين زندگى

سخن مركز

قدردانى و سپاس

سخنى با استادان و دانشجويان عزيز

مقدمه معناشناسى و جايگاه اخلاق كاربردى

1 معناشناسى اخلاق و علم اخلاق

2 انواع پژوهشهاى اخلاقى

2 - 1 اخلاق توصيفى

2 - 2 اخلاق هنجارى

2 - 3 فرا اخلاق

3 اخلاق كاربردى

3 - 1 اهميت و جايگاه اخلاق كاربردى

3 - 2 تاريخچه اخلاق كاربردى

فصل اول اخلاق دانش اندوزى اهداف

1 اهميت و ضرورت

2 دانشاندوزى و پارسايى

3 موانع دستيابى به علم حقيقى

3 - 1 پيروى از حدس و گمان

3 - 2 تقليد كوركورانه

مطالعهاى نظرى

نكتهاى توضيحى

3 - 3 شتابزدگى

3 - 4 تمايلات نفسانى

4 آداب اخلاقى آموختن

4 - 1 انگيزه الاهى(اخلاص)

بررسى مقايسهاى

4 - 2 انتخاب استاد شايسته

نكتهاى توضيحى

4 - 3 رعايت اولويتها

بررسى مصداقى

4 - 4 خوب گوش دادن

4 - 5 پرسش و پرسشگرى

4 - 6 ضبط و نگارش مطالب

4 - 7 تواضع در برابر استاد

خودشناسى

مطالعهاى بنيادين

فصل دوم اخلاق پژوهش اهداف

1 اهميت و جايگاه

2 فضايل اخلاقى در پژوهش

2 - 1 تصحيح انگيزه و نيت

2 - 2 توجه به نقش پيشفرضهاى ارزشى

2 - 3 آشنايى با پيشينه پژوهش

2 - 4 گزينش مسئله

2 - 5 شهامت در پژوهش

نمونهاى اسفانگيز

2 - 6 امانتدارى

2 - 7 حقيقتجويى در پژوهش

2 - 8 نشاط در تحقيق

2 - 9 پژوهش گروهى

3 آسيبشناسى اخلاقى پژوهش

3 - 1 شهرتزدگى

نمونهاى از پيامد سوء شهرتزدگى

3 - 2 شتابزدگى

3 - 3 دخالت دادن خواستههاى شخصى

3 - 4 انتحال

فصل سوم اخلاق نقد

1 اهميت و جايگاه

2 معناشناسى نقد

3 ضرورت نقد

4 شرايط اخلاقى نقد

4 - 1 فهم سخن و تبحر در موضوع

داستانى آموزنده

4 - 2 كنار نهادن حب و بغض

4 - 3 پرهيز از نقد متقابل

4 - 4 نقد انگيخته به جاى انگيزه به گفته بنگر نه به گوينده

4 - 5 تفكيك انديشه و رفتار از فرد

4 - 6 لزوم بردبارى و نقدپذيرى

4 - 7 پرهيز از برچسب زدن

4 - 8 آغاز كردن از خود

فصل چهارم اخلاق معيشت اهداف

1 اهميت و جايگاه

2 كار در سيره اولياى دين

3 نقش نيت در ارزشمندى كار

4 رابطه اخلاق و معيشت

5 نقش كار در تربيت و بهداشت روانى

6 كار و احساس شخصيت

داستانى آموزنده

بررسى مصداقى

بررسى مقايسهاى

فصل پنجم اخلاق معاشرت اهداف

1 اهميت و جايگاه

2 انواع معاشرت

2 - 1 معاشرتهاى انسانى

2 - 2 معاشرتهاى آيينى

2 - 3 معاشرتهاى شهروندى

2 - 4 معاشرتهاى دوستانه

2 - 5 معاشرتهاى خانوادگى

3 معيار معاشرت

بررسى مقايسهاى

4 اهتمام به امور مردم

بررسى مصداقى

5 اصلاح ميان مردم

6 نظارت اجتماعى امر به معروف و نهى از منكر

6 - 1 وظيفهاى عمومى

6 - 2 شرايط امر به معروف و نهى از منكر

داستانى عبرتآموز

قضاوتى اخلاقى

6 - 3 مراتب امر به معروف و نهى از منكر

6 - 4 راههاى اجراى امر به معروف و نهى از منكر

نمونهاى عملى

7 آسيبشناسى معاشرت با ديگران

7 - 1 دخالت در امور خصوصى

7 - 2 شايعه پراكنى

داستانى آموزنده

7 - 3 سوءاستفاده از ديگران

نقد مكتب سودگرايى بنتام

8 دوستى و دوستيابى

1 ويژگىهاى دوست

2 اعتدال در دوستى

3 با كه دوستى نورزيم؟

فصل ششم اخلاق جنسى اهداف

1 جايگاه و اهميت

2 بيان ديدگاهها

2 - 1 ديدگاه تفريطى

2 - 2 ديدگاه افراطى

2 - 3 ديدگاه معتدل

نقد نسبيتگرايى جنسى

3 عوامل شهوتپرستى و شهوترانى

در جستجوى راهكارى عملى

4 اهميت ازدواج در اسلام

4 - 1 ارزش واسطه ازدواج شدن

4 - 2 شرايط همسر خوب

نمونهاى درسآموز

5 فضايل اخلاقى مربوط به امور جنسى

5 - 1 عفت و پاكدامنى

الگويى عملى

نقد مكتب لذتگرايى

5 - 2 غيرت

5 - 3 حجاب و ترك خودآرايى در انظار عمومى

فصل هفتم اخلاق سياست

1 جايگاه و اهميت

2 بيان ديدگاهها

2 - 1 نظريه جدايى اخلاق از سياست

بررسى مقايسهاى

نقد و بررسى

2 - 2 نظريه اصالت سياست و تبعيت اخلاق از سياست

نقد و بررسى

2 - 3 نظريه اصالت اخلاق و تبعيت سياست از اخلاق

3 وظايف اخلاقى مردم در انتخاب مسئولان

3 - 1 رعايت تناسب ميان فرد و مسئوليت مورد نظر

3 - 2 توجه به سوابق كارى(تجربه)

3 - 3 توجه به اصالت خانوادگى

3 - 4 توجه به سوابق دينى و اخلاقى

3 - 5 خوددارى از انتخاب نالايقان

3 - 6 مشورت و رايزنى

4 وظايف اخلاقى حاكمان در برابر مردم

4 - 1 محبت و مدارا

الگوى عملى

4 - 2 برخورد صادقانه با مردم

4 - 3 فاصله نگرفتن از مردم

4 - 4 رعايت عدالت

4 - 5 ساده زيستى

4 - 6 آموزشهاى دينى

5 وظايف اخلاقى مردم در برابر حاكمان

5 - 1 همراهى

5 - 2 امر به معروف و نهى از منكر

6 لغزشگاههاى اخلاقى مديران

6 - 1 رياست طلبى

6 - 2 تكبر

6 - 3 خودرأيى و استبداد در تصميمگيرى

فصل هشتم اخلاق مناظره و گفتگوى علمى اهداف

1 اهميت مناظره و گفتگو

2 هدف گفتگو و مناظره علمى

2 - 1 انگيزههاى مثبت

2 - 2 انگيزههاى منفى

3 آداب اخلاقى مناظره

3 - 1 تأكيد بر نكات مشترك

مطالعهاى نقادانه

3 - 2 فهم موضوع

بررسى تطبيقى

3 - 3 صراحت

3 - 4 توجه به گفته و نه گوينده

3 - 5 استدلالطلبى و حقمحورى

3 - 6 ملايمت

4 آفات اخلاقى مناظره

4 - 1 شخصيتزدگى

4 - 2 مراء يا جدالگرى

كتابنامه فارسى - عربى - انگليسى

كتابنامه

منابع انگليسى

آيين زندگى - شريفى، احمدحسين - الصفحة ١٥ - سخن مركز

سخن مركز

آدمى از آغاز تا پايانِ زندگى خويش به‌طور فطرى ارزش‌هاى اخلاقى را درك مى‌كند و به آنها گرايش دارد به همين‌رو پژوهش‌هاى اخلاقى همواره يكى از مهم‌ترين دغدغه‌هاى انديشمندان بوده است، اما امروزه توسعه تكنولوژيك جوامع صنعتى و پيچيده‌تر شدن روابط انسانى و نيز ظهور بحران‌هاى اخلاقى در اينگونه جوامع، تحقيق و پژوهش را در ابعاد مختلف اخلاق، بيش از پيش ضرورت بخشيده است.

اخلاق كاربردى‌[١] نام رشته‌اى نوپا در مجامع علمى غرب است كه محدوده فعاليت خود را حوزه‌هاى خاصى از زندگى فردى و اجتماعى انسان قرار داده و با تطبيق استدلال‌ها، اصول و ارزش‌ها، در حوزه رفتارهاى اخلاقى، به ارزش‌گذارى آنها مى‌پردازد. در متون اخلاقى انديشمندان مسلمان نيز رگه‌هاى عميقى از اين رشته علمى يافت مى‌شود، و اميد است جايگاه شايسته‌اى در مراكز علمى كشورمان پيدا كند. «آيين زندگى» كه از عناوين نوظهور در دروس معارف اسلامى مى‌باشد نيز به همين منظور پيش‌بينى شده است.

ويراست اول كتاب پيش رو كه بر اساس سرفصل‌هاى اين درس و به هدف تأمين متن درسى به قلم محقق ارجمند جناب آقاى احمدحسين شريفى نگارش يافته، در نُه فصل به مهمترين مسائل و موضوعات اخلاق كاربردى در حيطه زندگى دانشجويى و اجتماعى پرداخته است. نويسنده پس از

[١] -

١.AppliedEthics