روايات، يكى از راه‌هاى شناخت دين و مذهب افراد، شناخت دوستان آنان دانسته شده است.[١] نيز يكى از نخستين راه‌ها براى قضاوت در باره شخصيت افراد، شناخت معاشران و دوستان آنان شمرده شده است.[٢] بهره‌مندى از معاشران خوب، در كنار رازدارى، مساوى با بهره‌مندى از خير دنيا و آخرت معرفى شده است.[٣] در مقابل، داشتن دوستان بد، قطعه‌اى از آتش‌[٤] و آفت خير و فضيلت‌[٥] دانسته شده است. معاشرت با دوستان بد، ناخواسته و ناخودآگاه، انسان را به بدى سوق مى‌دهد. اصولًا ويژگى‌هاى دوست از راه‌هاى پنهانى، به دوست منتقل مى‌شود. امام على ٧، در اين‌باره مى‌فرمايد:

با انسان‌هاى بدخواه معاشرت نكن، چرا كه طبع تو، ناآگاهانه از طبع او مى‌دزدد.[٦]

مى‌رود از سينه‌ها در سينه‌ها		از ره پنهان صلاح و كينه‌ها

پسر نوح، به واسطه معاشرت با دوستان بد، خاندان نبوتش گم شد. به هر روى، هرگز نبايد با اين تصور كه من تحت‌تأثير بدى ديگران قرار نمى‌گيرم، با انسان‌هاى بد معاشرت داشت. بسيارى از جوانان، زمانى كه به آنان گفته مى‌شود با دوستان معتاد و فاسد معاشرت نداشته باشيد، در پاسخ مى‌گويند: «من هرگز به اعتياد و فساد كشيده نخواهم شد.» اما تجربه نشان داده است كه به ندرت‌

[١] - پيامبر اكرم ٦: المرءُ على دِين خليلِهِ فَلْيَنْظُرْ احدُكم من يُخالِل.( محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٧٤، ص ١٩٢، باب ١٤، حديث ١٢)

[٢] - از حضرت سليمان ٧ نقل شده است: لاتَحكُمُوا على رجلٍ بشيئٍ حتى تَنْظُرُوا الى مَن يُصاحِب فانَّما يُعَرفُ الرجلُ باشكالِهِ‌و اقرانهِ و يُنصَبَ الى اصحابه و اخوانه.( همان، ص ١٨٨، باب ١٣، حديث ١٧)

[٣] - امام على ٧: جمعُ خيرِ الدنيا و الاخرةِ فى كِتمانِ السرّ و مصادقةِ الاخيار.( همان، ص ١٧٨، باب ١١، حديث ١٧)

[٤] - امام على ٧: صاحِبُ السوءِ قطعةٌ من النارِ.( عبدالواحد الآمدى، غرر الحكم و درر الكلم، ج ١، فصل ٤٤، ص ٤١٣، حديث ١٤)

[٥] - لِكُلِ شئٍ آفةً و آفةُ الخيرِ قرينُ السوءِ.

[٦] - امام على ٧: لاتَصحَب الشريرَ فانَّ طبعَك يَسرِقُ من طبعهِ شَراً و انتَ لاتعلم.( ابن ابى الحديد، شرح نهج البلاغه، ج ٢٠، كلمه ١٤٧، ص ٢٧٢)