آيين زندگى
(١)
سخن مركز
١٥ ص
(٢)
قدردانى و سپاس
١٧ ص
(٣)
سخنى با استادان و دانشجويان عزيز
١٩ ص
(٤)
مقدمه معناشناسى و جايگاه اخلاق كاربردى
٢٣ ص
(٥)
1 معناشناسى اخلاق و علم اخلاق
٢٥ ص
(٦)
2 انواع پژوهشهاى اخلاقى
٢٦ ص
(٧)
2 - 1 اخلاق توصيفى
٢٦ ص
(٨)
2 - 2 اخلاق هنجارى
٢٧ ص
(٩)
2 - 3 فرا اخلاق
٢٧ ص
(١٠)
3 اخلاق كاربردى
٢٨ ص
(١١)
3 - 1 اهميت و جايگاه اخلاق كاربردى
٢٩ ص
(١٢)
3 - 2 تاريخچه اخلاق كاربردى
٣١ ص
(١٣)
فصل اول اخلاق دانش اندوزى اهداف
٣٣ ص
(١٤)
1 اهميت و ضرورت
٣٥ ص
(١٥)
2 دانشاندوزى و پارسايى
٣٧ ص
(١٦)
3 موانع دستيابى به علم حقيقى
٣٩ ص
(١٧)
3 - 1 پيروى از حدس و گمان
٣٩ ص
(١٨)
3 - 2 تقليد كوركورانه
٤٠ ص
(١٩)
مطالعهاى نظرى
٤٠ ص
(٢٠)
نكتهاى توضيحى
٤١ ص
(٢١)
3 - 3 شتابزدگى
٤١ ص
(٢٢)
3 - 4 تمايلات نفسانى
٤٢ ص
(٢٣)
4 آداب اخلاقى آموختن
٤٣ ص
(٢٤)
4 - 1 انگيزه الاهى(اخلاص)
٤٤ ص
(٢٥)
بررسى مقايسهاى
٤٧ ص
(٢٦)
4 - 2 انتخاب استاد شايسته
٤٧ ص
(٢٧)
نكتهاى توضيحى
٤٨ ص
(٢٨)
4 - 3 رعايت اولويتها
٤٩ ص
(٢٩)
بررسى مصداقى
٥٠ ص
(٣٠)
4 - 4 خوب گوش دادن
٥١ ص
(٣١)
4 - 5 پرسش و پرسشگرى
٥١ ص
(٣٢)
4 - 6 ضبط و نگارش مطالب
٥٤ ص
(٣٣)
4 - 7 تواضع در برابر استاد
٥٥ ص
(٣٤)
خودشناسى
٥٦ ص
(٣٥)
مطالعهاى بنيادين
٥٨ ص
(٣٦)
فصل دوم اخلاق پژوهش اهداف
٦١ ص
(٣٧)
1 اهميت و جايگاه
٦٣ ص
(٣٨)
2 فضايل اخلاقى در پژوهش
٦٤ ص
(٣٩)
2 - 1 تصحيح انگيزه و نيت
٦٤ ص
(٤٠)
2 - 2 توجه به نقش پيشفرضهاى ارزشى
٦٥ ص
(٤١)
2 - 3 آشنايى با پيشينه پژوهش
٦٦ ص
(٤٢)
2 - 4 گزينش مسئله
٦٦ ص
(٤٣)
2 - 5 شهامت در پژوهش
٦٧ ص
(٤٤)
نمونهاى اسفانگيز
٦٨ ص
(٤٥)
2 - 6 امانتدارى
٦٨ ص
(٤٦)
2 - 7 حقيقتجويى در پژوهش
٦٩ ص
(٤٧)
2 - 8 نشاط در تحقيق
٧٠ ص
(٤٨)
2 - 9 پژوهش گروهى
٧١ ص
(٤٩)
3 آسيبشناسى اخلاقى پژوهش
٧١ ص
(٥٠)
3 - 1 شهرتزدگى
٧١ ص
(٥١)
نمونهاى از پيامد سوء شهرتزدگى
٧١ ص
(٥٢)
3 - 2 شتابزدگى
٧٣ ص
(٥٣)
3 - 3 دخالت دادن خواستههاى شخصى
٧٣ ص
(٥٤)
3 - 4 انتحال
٧٤ ص
(٥٥)
فصل سوم اخلاق نقد
٧٩ ص
(٥٦)
اهداف
٧٩ ص
(٥٧)
1 اهميت و جايگاه
٨١ ص
(٥٨)
2 معناشناسى نقد
٨٣ ص
(٥٩)
3 ضرورت نقد
٨٥ ص
(٦٠)
4 شرايط اخلاقى نقد
٨٧ ص
(٦١)
4 - 1 فهم سخن و تبحر در موضوع
٨٧ ص
(٦٢)
داستانى آموزنده
٨٨ ص
(٦٣)
4 - 2 كنار نهادن حب و بغض
٨٨ ص
(٦٤)
4 - 3 پرهيز از نقد متقابل
٨٩ ص
(٦٥)
4 - 4 نقد انگيخته به جاى انگيزه به گفته بنگر نه به گوينده
٩٠ ص
(٦٦)
4 - 5 تفكيك انديشه و رفتار از فرد
٩٠ ص
(٦٧)
4 - 6 لزوم بردبارى و نقدپذيرى
٩١ ص
(٦٨)
4 - 7 پرهيز از برچسب زدن
٩٢ ص
(٦٩)
4 - 8 آغاز كردن از خود
٩٣ ص
(٧٠)
فصل چهارم اخلاق معيشت اهداف
٩٧ ص
(٧١)
1 اهميت و جايگاه
٩٩ ص
(٧٢)
2 كار در سيره اولياى دين
١٠٢ ص
(٧٣)
3 نقش نيت در ارزشمندى كار
١٠٣ ص
(٧٤)
4 رابطه اخلاق و معيشت
١٠٤ ص
(٧٥)
5 نقش كار در تربيت و بهداشت روانى
١٠٦ ص
(٧٦)
6 كار و احساس شخصيت
١٠٧ ص
(٧٧)
داستانى آموزنده
١٠٨ ص
(٧٨)
بررسى مصداقى
١٠٩ ص
(٧٩)
بررسى مقايسهاى
١١٠ ص
(٨٠)
فصل پنجم اخلاق معاشرت اهداف
١١٣ ص
(٨١)
1 اهميت و جايگاه
١١٥ ص
(٨٢)
2 انواع معاشرت
١١٩ ص
(٨٣)
2 - 1 معاشرتهاى انسانى
١١٩ ص
(٨٤)
2 - 2 معاشرتهاى آيينى
١١٩ ص
(٨٥)
2 - 3 معاشرتهاى شهروندى
١١٩ ص
(٨٦)
2 - 4 معاشرتهاى دوستانه
١٢٠ ص
(٨٧)
2 - 5 معاشرتهاى خانوادگى
١٢٠ ص
(٨٨)
3 معيار معاشرت
١٢١ ص
(٨٩)
بررسى مقايسهاى
١٢٢ ص
(٩٠)
4 اهتمام به امور مردم
١٢٤ ص
(٩١)
بررسى مصداقى
١٢٥ ص
(٩٢)
5 اصلاح ميان مردم
١٢٨ ص
(٩٣)
6 نظارت اجتماعى امر به معروف و نهى از منكر
١٢٩ ص
(٩٤)
6 - 1 وظيفهاى عمومى
١٣٢ ص
(٩٥)
6 - 2 شرايط امر به معروف و نهى از منكر
١٣٤ ص
(٩٦)
داستانى عبرتآموز
١٣٤ ص
(٩٧)
قضاوتى اخلاقى
١٣٥ ص
(٩٨)
6 - 3 مراتب امر به معروف و نهى از منكر
١٣٦ ص
(٩٩)
6 - 4 راههاى اجراى امر به معروف و نهى از منكر
١٣٧ ص
(١٠٠)
نمونهاى عملى
١٣٨ ص
(١٠١)
7 آسيبشناسى معاشرت با ديگران
١٣٩ ص
(١٠٢)
7 - 1 دخالت در امور خصوصى
١٣٩ ص
(١٠٣)
7 - 2 شايعه پراكنى
١٤٠ ص
(١٠٤)
داستانى آموزنده
١٤٠ ص
(١٠٥)
7 - 3 سوءاستفاده از ديگران
١٤١ ص
(١٠٦)
نقد مكتب سودگرايى بنتام
١٤٢ ص
(١٠٧)
8 دوستى و دوستيابى
١٤٣ ص
(١٠٨)
1 ويژگىهاى دوست
١٤٦ ص
(١٠٩)
2 اعتدال در دوستى
١٤٧ ص
(١١٠)
3 با كه دوستى نورزيم؟
١٤٨ ص
(١١١)
فصل ششم اخلاق جنسى اهداف
١٥٣ ص
(١١٢)
1 جايگاه و اهميت
١٥٥ ص
(١١٣)
2 بيان ديدگاهها
١٥٦ ص
(١١٤)
2 - 1 ديدگاه تفريطى
١٥٦ ص
(١١٥)
2 - 2 ديدگاه افراطى
١٥٩ ص
(١١٦)
2 - 3 ديدگاه معتدل
١٦٤ ص
(١١٧)
نقد نسبيتگرايى جنسى
١٦٩ ص
(١١٨)
3 عوامل شهوتپرستى و شهوترانى
١٦٩ ص
(١١٩)
در جستجوى راهكارى عملى
١٧١ ص
(١٢٠)
4 اهميت ازدواج در اسلام
١٧١ ص
(١٢١)
4 - 1 ارزش واسطه ازدواج شدن
١٧٤ ص
(١٢٢)
4 - 2 شرايط همسر خوب
١٧٤ ص
(١٢٣)
نمونهاى درسآموز
١٧٧ ص
(١٢٤)
5 فضايل اخلاقى مربوط به امور جنسى
١٧٨ ص
(١٢٥)
5 - 1 عفت و پاكدامنى
١٧٨ ص
(١٢٦)
الگويى عملى
١٧٩ ص
(١٢٧)
نقد مكتب لذتگرايى
١٨١ ص
(١٢٨)
5 - 2 غيرت
١٨٤ ص
(١٢٩)
5 - 3 حجاب و ترك خودآرايى در انظار عمومى
١٨٧ ص
(١٣٠)
پرسش
١٨٩ ص
(١٣١)
فصل هفتم اخلاق سياست
١٩٣ ص
(١٣٢)
اهداف
١٩٣ ص
(١٣٣)
1 جايگاه و اهميت
١٩٥ ص
(١٣٤)
2 بيان ديدگاهها
١٩٦ ص
(١٣٥)
2 - 1 نظريه جدايى اخلاق از سياست
١٩٦ ص
(١٣٦)
بررسى مقايسهاى
١٩٨ ص
(١٣٧)
نقد و بررسى
١٩٩ ص
(١٣٨)
2 - 2 نظريه اصالت سياست و تبعيت اخلاق از سياست
٢٠١ ص
(١٣٩)
نقد و بررسى
٢٠٢ ص
(١٤٠)
2 - 3 نظريه اصالت اخلاق و تبعيت سياست از اخلاق
٢٠٣ ص
(١٤١)
3 وظايف اخلاقى مردم در انتخاب مسئولان
٢٠٤ ص
(١٤٢)
3 - 1 رعايت تناسب ميان فرد و مسئوليت مورد نظر
٢٠٤ ص
(١٤٣)
3 - 2 توجه به سوابق كارى(تجربه)
٢٠٥ ص
(١٤٤)
3 - 3 توجه به اصالت خانوادگى
٢٠٥ ص
(١٤٥)
3 - 4 توجه به سوابق دينى و اخلاقى
٢٠٦ ص
(١٤٦)
3 - 5 خوددارى از انتخاب نالايقان
٢٠٨ ص
(١٤٧)
3 - 6 مشورت و رايزنى
٢٠٨ ص
(١٤٨)
4 وظايف اخلاقى حاكمان در برابر مردم
٢٠٩ ص
(١٤٩)
4 - 1 محبت و مدارا
٢٠٩ ص
(١٥٠)
الگوى عملى
٢١١ ص
(١٥١)
4 - 2 برخورد صادقانه با مردم
٢١٢ ص
(١٥٢)
4 - 3 فاصله نگرفتن از مردم
٢١٣ ص
(١٥٣)
4 - 4 رعايت عدالت
٢١٤ ص
(١٥٤)
4 - 5 ساده زيستى
٢١٥ ص
(١٥٥)
4 - 6 آموزشهاى دينى
٢١٦ ص
(١٥٦)
5 وظايف اخلاقى مردم در برابر حاكمان
٢١٧ ص
(١٥٧)
5 - 1 همراهى
٢١٧ ص
(١٥٨)
5 - 2 امر به معروف و نهى از منكر
٢١٨ ص
(١٥٩)
6 لغزشگاههاى اخلاقى مديران
٢١٩ ص
(١٦٠)
6 - 1 رياست طلبى
٢١٩ ص
(١٦١)
6 - 2 تكبر
٢٢٠ ص
(١٦٢)
6 - 3 خودرأيى و استبداد در تصميمگيرى
٢٢١ ص
(١٦٣)
فصل هشتم اخلاق مناظره و گفتگوى علمى اهداف
٢٢٧ ص
(١٦٤)
1 اهميت مناظره و گفتگو
٢٢٩ ص
(١٦٥)
2 هدف گفتگو و مناظره علمى
٢٣١ ص
(١٦٦)
2 - 1 انگيزههاى مثبت
٢٣١ ص
(١٦٧)
2 - 2 انگيزههاى منفى
٢٣٢ ص
(١٦٨)
3 آداب اخلاقى مناظره
٢٣٢ ص
(١٦٩)
3 - 1 تأكيد بر نكات مشترك
٢٣٢ ص
(١٧٠)
مطالعهاى نقادانه
٢٣٣ ص
(١٧١)
3 - 2 فهم موضوع
٢٣٣ ص
(١٧٢)
بررسى تطبيقى
٢٣٥ ص
(١٧٣)
3 - 3 صراحت
٢٣٥ ص
(١٧٤)
3 - 4 توجه به گفته و نه گوينده
٢٣٦ ص
(١٧٥)
3 - 5 استدلالطلبى و حقمحورى
٢٣٧ ص
(١٧٦)
3 - 6 ملايمت
٢٣٨ ص
(١٧٧)
4 آفات اخلاقى مناظره
٢٣٩ ص
(١٧٨)
4 - 1 شخصيتزدگى
٢٣٩ ص
(١٧٩)
4 - 2 مراء يا جدالگرى
٢٤١ ص
(١٨٠)
كتابنامه فارسى - عربى - انگليسى
٢٤٥ ص
(١٨١)
كتابنامه
٢٤٧ ص
(١٨٢)
منابع انگليسى
٢٥٦ ص
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص

آيين زندگى - شريفى، احمدحسين - الصفحة ١٢٦ - بررسى مصداقى

برخى بر اين باورند كه در چنين مواردى محبت و مودت به مردم اقتضا مى‌كند كه «قتل ترحمى» را تجويز كنيم. اين كار نه تنها خدمت به آن افراد است، بلكه خدمت به جامعه نيز هست؛ زيرا با كشتن چنين كسانى ديگر لازم نيست براى نگهدارى و پرستارى و درمان آنان هزينه‌هاى زيادى پرداخت شود. نيچه معتقد بود كه ما در اين مورد بايد از مشى طبيعت پيروى كنيم. مشى طبيعت نيز به اين صورت است كه «ضعيف پايمال است.» بر اين اساس، ما هرگز نبايد براى نگهدارى معلولان ذهنى و جسمى شديد، هزينه كنيم و ماليات مردم و بيت‌المال را صرف چنين كارهايى نماييم. آنچه كه طبيعت به ما مى‌آموزد اين است كه بيماران، پيران، معلولان و ناتوانان را بايد كشت و فقط افراد سالم و قوى بايد زنده نگه داشته شوند.

در مقابل، برخى ديگر بر اين باورند كه هر چند ضعيف‌كشى، شيوه طبيعت است و انسان‌هاى اوليه نيز به همين صورت بوده‌اند، «ولى در راه تكامل به تدريج اصل ديگرى نيز به اثبات رسيده كه درست به همان اندازه مراقبت از نژاد مورد ملاحظه واقع شده و اثرات بهتر و وسيع‌ترى را شامل بوده است و آن توسعه مودت، ملاطفت و مراقبت است .... مسلماً تنها در يك مورد ممكن است مجوزى براى كشتن معلولين پيش آيد و آن وقتى است كه اين عمل نه به نفع داشتن يك نسل سالم و برتر بلكه باز هم به‌عنوان ترحم انجام پذيرد ....»[١]

نظر شما در اين‌باره چيست؟ آيا با اين سخن موافقيد كه «در نظام طبيعت، ضعيف پامال است»؟

به علاوه، حتى اگر بپذيريم ضعيف‌كشى شيوه طبيعت است، آيا ما، به‌عنوان موجودات مختار عاقل و آگاه مى‌توانيم شيوه طبيعت را الگوى خود قرار دهيم، در حالى كه طبيعت هيچ يك از آن ويژگى‌ها را ندارد؛ يعنى نه مختار است و نه عاقل است و نه آگاه؟ آيا مى‌توان رفتار طبيعت بى‌جان و عارى از انگيزه را معيارى براى رفتارهاى اخلاقى كه نيت و انگيزه در آنها اصل است، قرار داد؟[٢] از سوى ديگر، آيا «قتل ترحمى» واقعاً خدمت به بيمار و ناتوان، و خدمت به جامعه است؟ آيا «قتل ترحمى» از مصاديق مودت و محبت به مردم است يا محصول نگاه ابزارى به انسان و ديدگاه مادى‌گرايانه و سودگرايى افراطى است؟ آيا خود شما حاضر هستيد دست به اين كار بزنيد؟ چرا؟

افزون بر اين، در كنار اهتمام به امور خلق به طور عام، اهتمام به امور مسلمانان و دغدغه خاطر مسائل جامعه اسلامى را داشتن، به طور خاص، مورد تأكيد اسلام و اولياى دين قرار گرفته است.[٣] از رسول گرامى اسلام ٦ نقل است كه اگر كسى به صورت روزانه دغدغه مسلمانان و مسائل و مشكلات آنان را نداشته باشد، جزء جامعه اسلامى و در زمره مسلمانان نيست:


[١] - همان، ص ١٧٧- ١٧٤

[٢] - براى آشنايى بيشتر با نقاط ضعف اين ديدگاه، بنگريد به: محمدتقى مصباح، نقد و بررسى مكاتب اخلاقى، تحقيق ونگارش احمدحسين شريفى، مكتب قدرت‌گرايى

[٣] - در اين قسمت از كتاب بسيار مفيد و سودمند بعد اجتماعى اسلام، نوشته محقق و نويسنده محترم جناب آقاى محمداسفنديارى، استفاده فراوان برده‌ام. مطالعه اين كتاب را به همه خوانندگان عزيز توصيه مى‌كنم