حضرت موسى از خداوند سؤال كرد: خدايا مبغوض‌ترين بندگان در نزد تو چه كسانى هستند؟ خداوند در پاسخ فرمود: كسانى كه شب تا صبح همچون جسد مرده‌اى مى‌خوابند و روز خود را به بطالت و بيكارى مى‌گذرانند.[١]

يكى از ياران امام صادق ٧ مى‌گويد: از آن حضرت در باره شخصى پرسيدم كه مى‌خواهد در خانه خود بنشيند و به نماز و روزه و عبادت خداوند بپردازد و از تلاش براى كسب درآمد خوددارى كند و معتقد است كه به هر حال، خداوند روزى او را به گونه‌اى تأمين خواهد كرد. امام صادق ٧ در پاسخ فرمودند: اين شخص از كسانى است كه دعاى آنان به اجابت نمى‌رسد؛[٢] يعنى مورد توجه خداوند قرار نمى‌گيرند. آن حضرت در روايت ديگرى، انسان‌هايى را كه براى حفظ آبرو و اداى دين خود و كمك به اقوام و بستگانشان كار نمى‌كنند، بى‌فايده و بى‌ارزش معرفى كرده و مى‌فرمايد:

كسى كه نمى‌خواهد از راه حلال مالى را فراهم آورد كه با آن آبروى خود را حفظ نمايد و دينش را ادا كند و صله رحم را به جا آورد، خيرى در او نيست.[٣]

٢. كار در سيره اولياى دين‌

همه پيامبران و امامان براى تأمين مخارج زندگى خود و خانواده‌شان كار مى‌كردند.[٤] هيچ يك از آنان، به‌رغم وجود كسانى كه حاضر بودند با افتخار براى آنان و به جاى آنان كار كنند و با وجود امكانات و داشتن منابع مالى لازم، خود را از كار و تلاش بى‌نياز نمى‌ديدند. ما در اينجا به ذكر دو نمونه از ميان صدها مطلب تاريخى و روايى در اين‌باره بسنده مى‌كنيم.

[١] - جيفةٌ بالليل بَطّالٌ بالنهار.( شيخ عباس قمى، سفينة البحار و مدينة الحكم و الآثار، ج ٨، ص ٣٦٨، ذم كثرة النوم)

[٢] - محمد بن يعقوب كلينى، الفروع من الكافى، ج ٥، ص ٧٧، باب الحثّ على الطلب و التعرض للرزق، حديث ١

[٣] - لاخَيرَ فى مَنْ لايُحِبُّ جَمعَ المالِ من حلالٍ يَكُفَّ به وجهَهَ و يَقضى به دَينَه و يَصِلَ به رَحِمَه.( همان، ج ٥، ص ٧٢، باب الاستعانة بالدنيا على الاخرة، حديث ٥)

[٤] - بنگريد به: همان، ج ٥، ص ٧٥ و ٧٦، باب ما يجب من الاقتداء بالائمة : فى التعرض للرزق، حديث ١٠