اخلاق اسلامى - ديلمى، احمد؛ آذربايجانى، مسعود - الصفحة ٦٦ - ٢ ماهيت ايمان

١. ارزش ايمان‌

در بيان منزلت و جايگاه رفيع ايمان همين بس كه پيامبر ٦ در نصايح خويش به‌ابوذر مى‌فرمايد:

اى ابوذر، هيچ‌چيز در نزد خداوند، محبوب‌تر از ايمان به‌او و خوددارى از آنچه نهى‌مى‌كند، نيست.[١]

روشن است كه خوددارى از نواهى خداوند فقط در سايه ايمان به او مقدور است و در واقع از بركات ايمان به خداوند است. امام صادق ٧ نيز در اين باره مى‌فرمايد:

خداوند دنيا را هم به كسانى مى‌دهد كه دوستشان دارد و هم به كسانى كه بر آنها غضبناك است، ولى ايمان را نمى‌دهد مگر به آنان كه دوستشان مى‌دارد.[٢]

و هم ايشان در توصيف منزلت و جايگاه مؤمن مى‌فرمايند:

هرگاه حجاب از چشمان مردم برداشته شود و به وصل ميان خداوند و بنده مؤمن او نظر كنند، آنگاه گردن‌هاى آنها در مقابل مؤمنان خاضع، امور مؤمنان براى آنان آسان و اطاعت از مؤمنان برايشان نرم و لطيف، خواهد شد.[٣]

اين همه منزلت و جايگاه بلندى كه در روايات براى ايمان بيان شده است، به دليل نقشى است كه ايمان در سعادت و كمال آدمى دارد. ايمان از يك سو آخرين حلقه وصل به مقام خليفه‌الهى و جوار قرب معنوى است و از سوى ديگر بر اساس آنچه در قرآن و روايات آمده است، مبدأ و مفتاح همه صفات پسنديده نفسانى و نيكى‌هاى رفتارى، ايمان است.

٢. ماهيت ايمان‌

اگرچه در باب حقيقت و ماهيت ايمان، اختلاف نظرهايى در ميان متكلمان مسلمان وجود

[١] - شيخ طوسى: امالى، ص ٥٣١، ح ١١٦٢

[٢] - كافى، ج ٢، ص ٢١٥، ح ٤ و نيز ر. ك: همان، ح ٣

[٣] - همان، ج ٨، ص ٣٦٥، ح ٥٥٦